تبلیغات
تولزخبرنامه ی ایمیلی

javahermarket

"/> سایت زیست شناسی نوجه ده - مطالب زیست شناسی2

ساعات خوشی برای شما آرزو مندیم.

آموزش ویدیویی و کامل زیست پیش دانشگاهی

نویسنده :ستاره 1112
تاریخ:شنبه 16 دی 1391-01:35 ق.ظ

وبلاگ
http://konkuriha.loxblog.com/

منبع اطلاعاتی كتاب درسی زیست شناسی پیش تجربی
منبع اطلاعاتی نمونه سوالات زیست 1
منبع اطلاعاتی نمونه سوالات زیست 2
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 1
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 2
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 3
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 4
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 5
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 6
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 7
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 8
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 9
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 10
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 11
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 12
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 13
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 14
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 15
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 16
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 17
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 18
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 19
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 20
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 21
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 22
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 23
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 24
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 25
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 26
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 27
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 28
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 29
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 30
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 31
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 32
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 33
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 34
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 35
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 36
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 37
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 38
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 39
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 40
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 41
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 42
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 43
منبع اطلاعاتی زیست پیش سی دی 44
منبع اطلاعاتی نمونه سئوالات امتحانی زیست شناسی 1

منبع اطلاعاتی نمونه سئوالات امتحانی زیست شناسی 2

 

منبع

 

http://www.kashiha.ir/school/course/view.php?id=140




درسنامه فصل یازدهم

تاریخ:جمعه 12 اسفند 1390-10:35 ق.ظ

نكات فصل 11: تولید مثل جانوران

1-     تولید مثل جنسی پدیده ای است كه طی آن فرزندان از لقاح دو گامت نر و ماده و سپس تقسیم و رشد و نمو سلول حاصل به وجود می آیند.

2-     اسپرم سلول جنسی نری است كه ریز و متحرك است و دارای تاژك است.

3-     تخمك سلول جنسی ماده است كه درشت و بی تحرك است و ذخایر غذایی فراوانی دارد.

4-     انواع لقاح عبارتند از 1- لقاح خارجی  2- لقاح داخلی

5-     لقاح خارجی : در این نوع لقاح سلول های جنسی در خارج از بدن جانور با هم ادغام می شوند.

6-     این لقاح در بسیاری از بی مهرگان آبزی ، ماهی ها و دوزیستان وجود دارد.

7-     در این نوع لقاح :

a.       تعداد سلول های جنسی كه آزاد می شود باید بسیار زیاد باشد تا احتمال برخورد و لقاح زیادتر شود.

b.       آزاد سازی سلول های جنسی باید همزمان صورت گیرد تا هم احتمال لقاح افزایش یابد هم سن تخمك كه خیلی مهم است زیاد نشود . برای آزاد سازی همزمان معمولا طول سبانه روز مؤثر است.

c.        تخمك ها در این جانوران دیواره ی چسبناك ژله ای و محكمی دراد تا هم اسپرم ها به آن بچسبند و هم تخمك و سپس جنین محافظت شوند.

8-     لقاح داخلی :

a.       در این نوع لقاح گامت نر وارد دستگاه تولید مثلی جانور ماده شده و در آنجا با گامت ماده لقاح می یابد.

b.       دراین جانوران ، تغذیه و حفاظت جنین بر عهده ی جنس ماده است.

c.        این نوع لقاح در جانوران خشكی زی و برخی جانوران آبزی مثل سخت پوستان دریایی و یك نوع كوسه انجام می شود.

d.       این نوع لقاح نیازمند اندام های تخصص یافته است مثل آلت های تناسلی ، محل هایی جهت ذخیره و نگهداری اسپرم و مكانی مناسب و مساعد برای نگهداری جنین.

پس از لقاح ( تخم و جنین)

9-     تغذیه ی جنینی تا چند روز پس از تشكیل سلول تخم بر عهدهی اندوخته ی غذایی تخمك است.

10- این اندوخته ی غذایی ، مخلوطی از چربی و پروتئین است و مقدار آن بسته به اندازه ی تخمك است.

11- این اندوخته ی غذایی در پرندگان بسیار زیاد و در پستانداران بسیار كم است.

12- خزندگان و پرندگان پس از لقاح تخم گذاری می كنند.

13- تخم خزندگان پوسته ی حفاظتی ضخیمی دارد.

14- تخم پرندگان دارای پوسته ی آهكی ضخیم است و پرندگان پس از تخم گذاری بر روی تخم ها می نشینند .

15- پلاتی پوس پستاندار تخم گذاری است كه مدت كوتاهی روی تخم ها می نشیند و پس از تولد جنین از غده های شیری ابتدایی كه درسینه دارد به نوزاد خود شیر می دهد.

16- پستانداران كیسه دار مانند كانگورو و اپاسوم ، به خاطر داشتن رحم ناقص ، نوزاد را نارس به دنیا میآورند ، سپس نوزاد درون كیسه ی روی شكم مادر قرار می گیرد و از غدد شیری موجود درآن تغذیه میكند تا كامل شود.

17- تولید مثل جنسی پستانداران جفت دار ، كامل ترین نوع تولید مثل جنسی است.

18- این گروه رحم كاملی دارند و جنینی از طریق جفت در رحم تغذیه می شود و نوزاد رسیده پس از تولد ازشیر مادر تغذیه می كند.

دستگاه تولید مثلی مرد

19- تولید مثل جنسی شامل تولید سلول تخم دیپلوئید از لقاح دو سلول جنسی هاپلوئید است.

20- وظایف دستگاه تولید مثلی مرد عبارتند از :

a.       تولید سلول های جنسی نر (اسپرم)

b.       ایجاد محیط مناسب برای نگهداری اسپرم ها

c.        انتقال اسپرم ها به خارج ازبدن

d.       تولید هورمون جنسی مردانه ( تستستورون)

21- تولید اسپرم و هورمون جنسی نر بر عهده ی بیضه ها است.

22- بیضه ها در دوره ی جنینی درون حفره ی شكمی تشكیل می شوند و كمی قبل از تولد وارد كیسه ی بیضه می شوند.

23- دمای داخل كیسه ی بیضه 3 درجه سانتی گراد پائینتر از دمای بدن است كه برای اسپرم سازی مناسب است.

24- بیضه ها از بلوغ تا پایان عمر ، اسپرم تولید می كنند كه این كار توسط لوله های اسپرم ساز دربیضه ها صورت می گیرد.

25- دو هورمون LH , FSH كه از هیپوفیز پیشین ترشح میشوند ، اعمال بیضه ها را تنظیم می كنند.

26- هورمون LH  ترشح هورمون جنسی تستستورون را تحریك می كند.

27- هورمون FSH  همراه با تستستورون ، تولید اسپرم را درلوله های اسپرم ساز تحریك می كند.

28- تستستورون ، از سلول هایی كه بینابین لوله های اسپرم ساز قرار دارند تولید می شود.

بلوغ و ذخیره اسپرم

29- اسپرم ها پس از تولید ، به لوله ی پر پیچ و خم اپیدیدیم وارد می شوند و در آنجا توانایی حركت كردن را پیدا می كنند.

30- اپیدیدیم دو نقش دارد : 1- بلوغ اسپرم ها 2- ذخیره و نگهداری اسپرم ها

31- اسپرم ها پس از خروج از اپیدیدیم وارد مجرای اسپرم بر شده و سپس وارد میزراه شده و از بدن خارج می شوند.

32- اسپرم بالغ دارای 3 قسمت است 1- سر 2- قطعه ی میانی 3- دم

33- درون سر یك هسته و مقدار كمی سیتوپلاسم قرار دارد . همچنین آنزیم هایی در سر اسپرم به نفوذ اسپرم به گامت ماده كمك می كنند.

34- قسمت میانی دارای میتوكندری های فراوانی است كه انرژی لازم برای حركت اسپرم را فراهم می كنند.

35- دم اسپرم تاژك نیرومندی است كه با حركت خود ( با صرف ATP ) اسپرم را به جلو می راند.

36- ساختار كلی بیضه ها شامل 1- خود بیضه ها 2- مجاری اپیدیدیم 3- مجرای اسپرم بر است.

انتقال اسپرم

37-  سر راه خروج اسپرم 3 غده ی برون ریز وجود دارند كه عبارتند از 1- غدهی وزیكول سمینال 2- پروستات 3- پیازی – میزراهی

38- ترشحات این غدد باعث 1- تغذیه ی اسپرم ها می شود 2- به حركت اسپرم ها كمك می كند.

39- غده ی وزیكول سمینال بین مثانه و راست روده ، مایعی سرشار از مواد قندی تولید می كند كه انرژی لازم برای اسپرم ها را فراهم می كند.

40- غدهی پروستات در زیر مثانه ، مایعی قلیلیی دارد كه باعث خنثی شدن مواد اسیدی موجود در مسیر رسیدن اسپرم به گامت ماده میشود.

41- غدد پیازی – میزراهی نیز ترشحات قلیلیی دارند كه مقدیر كم ادرار اسیدی میزراه را خنثی می كند.

42- در هنگام خروج اسپرم ، ماهیچه های صاف اطراف میزراه  منقبض شده و اسپرم را به جلو می رانند.

43- اگر تعداد اسپرم ها از بیست میلیون در هر میلی لیتر كمتر باشد ، فرد مورد نظر عقیم خواهد بود.

دستگاه تولید مثلی زن

44- وظایف دستگاه تولید مثلی زن عبارتند از :

a.       تولید گامت ماده

b.       حفاظت و تغذیه ی جنین

45- تولید گامت :

46- دو تخمدان تخم مرغی شكل ، در حفره ی شكمی پس از بلوغ هر 28 روز یك گامت ماده تولید میكنند.

47- تخمدان ها هنگام تولد مجموعا حدود 2 میلیون گامت نابالغ دارند كه در مرحله ی پروفاز میوز 1 متوقف هستند. پس از بلوغ هر 28 روز یكی از آن ها تقسیم را كامل كرده و تبدیل به گامت ماده می شود.

48- در طول زندگی یك زن تنها 300 تا 400 گامت بالغ تولید میشود.

49- گامت ماده ی بالغ ، اووم یا تخمك نامیده میشود.

50- ساختار دستگاه تولید مثلی زن شامل سه بخش است :

a.       تخمدان ها

b.       لوله های فالوپ

c.        رحم

51- تخمك پس از آزاد شدن ، توسط ماهیچه های صاف دیواره ی لوله ی فالوپ به سمت رحم حركت داده می شود.

52- عبور تخمك از لوله ی فالوپ معمولا 3 تا 4 روز طول می كشد.

53- اگر تخمك پس از 24 تا 48 ساعت بعد از آزاد شدن لقاح نیابد ، توانایی لقاح خود را از دست می دهد و از بین می ورد.

54- رحم اندامی ماهیچه ای و توخالی و ( در حالت غیر بارداری) به اندازه ی یك مشت بسته است .

55- تخمدان ها ، تخمك را طی یك سری وقایع كه در كل چرخه ی تخمدان نامیده می شود ، آماده و رها می كند.

56- رها شدن یك تخمك از تخمدان ، تخمك گذاری نامیده می شود.

57- میانگین مدت چرخه ی تخمدان 28 روز است.

58- مراحل چرخه ی تخمدان

a.       مرحله ی فولیكولی : ( فولیكول عبارت از تعدادی سلول سوماتیك ( پیكری) است كه یك گامت نابالغ را احاطه كرده و تغذیه می كنند)

                                                               i.      هورمون FSH (هورمون محرك فولیكولی) و هورمون LH ( لوتئینی كننده) وارد جریان خون می شوند.

                                                             ii.      FSH  و LH هر دو سبب تولید هورمون استروژن از یكی از فولیكول ها می شوند.

                                                           iii.      فولیكول در حال رشد به تدریج استروژن بیشتری تولید می كند كه باعث رشد بیشتر فولیكول می شود.

                                                            iv.      افزایش استروژن باعث افزایش ترشح LH از هیپوفیز پیشین میشود.

                                                              v.      حداكثر LH سبب تكمیل اولین تقسیم میوزی شده و در نهایت فولیكول و تخمدان پاره شده و تخمك آزاد می شود.

b.       مرحله ی لوتئال :

                                                               i.      بعد از تخمك گذاری ، LH سبب رشد سلول های فولیكول پاره شده و تبدیل آن به توده ای به نام جسم زرد می شود.

                                                             ii.      جسم زرد تولید هورمون استروژن و هورمون دیگری به نام پروژسترون می كند كه طی خود تنظیمی منفی ترشح LH و FSHرا مهار می كندتا چرخه ی بعدی تخمدان شروع شود.

                                                           iii.      اگر لقاح صورت گیرد ، جسم زرد تا چند هفته ی دیگر نیز پروژسترون تولید خواهد كرد در غیر اینصورت جسم زرد از بین رفته و پروژسترون كاهش یافته و سرانجام تولید آن متوقف میشود كه به معنی پایان چرخه ی جنسی است.

59- دارو هایی كه مقادیر زیادی از هورمون استروژن و شبه پروژسترون دارند ، چرخه ی جنسی را به هم زده و جلو تخمك گذاری را می گیرند.

چرخه ی قاعدگی :

60- تغییرات مداومی كه در هر 28 روز ، رحم را برای یك حاملگی احتمالی آماده می كند ، چرخه ی قاعدگی نامیده می شود.

a.       در دوره ی فولیكولی افزایش ترشح استروژن باعث ضخیم شده دیواره ی رحم و پر خون شدن آن می شود.

b.       بعد از تخمك گذاری ( در دوره ی لوتئال) مقادیر بالای استروژن و پروژسترون سبب ضخیم شدن بیشتر و خفظ دیواره ی رحم می شود.

c.        اگر حاملگی رخ ندهد ، مقادیر استروژن و پروژسترون كاهش یافته و سبب تخریب و ریزش دیواره ی رحم میشود.

61- انتهای چرخه ی قاعدگی با انتهای مرحله ی لوتئال همزمان است.

62- تخریب و ریزش دیواره ی رحم كه به همراه دفع خون از بدن است ، قاعدگی نامیده می شود.

63- در انتهای چرخه ی جنسی و قاعدگی هیچ یك ازهورمون های استروژن و پروژسترون تولید نمی شوند و در نتیجه غده ی هیپوفیز مجددا شروع به تولید FSH و LH می كند.

 

 

نمو

64- برای لقاح یك تخمك ، سلول اسپرم باید به سمت یكی از لوله های فالوپ حركت كند و نخست با آزاد كردن آنزیم های نوك خود ، به درون تخمك نفوذ كند.

65- سلول تخم در حین حركت در لوله ی فالوپ تقسیم هایی انجام می دهد و هنگامی كه این توده ی سلولی به لوله ی فالوپ می رسد ، به شكل یك توپ توخالی درآمده است كه بلاستوسیست نامیده میشود.

66- حدود 6 روز بعد از لقاح ، بلاستوسیست به جداره ی رحم متصل می شود كه به این عمل جایگزینی  می گویند.

67- رحم در طول دوره ی نمو ، وظیفه ی حفاظت و تغذیه ی رویان و جنینی را بر عهده دارد.

68- نمو نوزاد انسان در داخل رحم 9 ماه طول می كشد كه به این دوران ، دوران بارداری یا حاملگی گفته می شود.

69- نه ماه حاملگی را معمولا به سه دوره ی سه ماهه تقسیم می كنند.

70- در هشت هفته ی اول حاملگی ، توده ی در حال رشد و نمو ، رویان نامیده می شود.

سه ماهه ی اول:

71- مهمترین وقایع نمو ، در سه ماهه ی اول زندگی رخ می دهند.

72- در هفته ی دوم بعد از لقاح ، پرده هایی كه حفاظت و تغذیه ی رویان را بر عهده دارند ، نمو می كنند.

73- یكی از این پرده ها آمنیون است كه دور رویان كشیده می شود و از آن حفاظت می كند.

74- پرده ی دیگر كوریون است كه با تعامل با رحم تشكیل جفت را می دهند.

75- جفت ساختاری است كه از طریق آن مادر به رویان غذا می رساند.

76- خون مادر با خون رویان مخلوط نمی شود ، بلكه مواد غذایی خون مادر ، از جفت انتشار پیدا می كنند و از طریق رگ های خونی بند ناف به رویان می رسند.

77- بند ناف دارای دو سرخرگ است كه خون تیره را به جفت می آورند و دارای یك سیاهرگ است كه خون روشن را به سمت بدن رویان می برد.

78- مواد دفعی رویان نیز از جفت عبور كرده و به خون مادر می رسند.

79- اكثر دارو ها و مواد آسیب رسان نیز از جفت عبور می كنند ؛ بنابراین اگر مادر مواد زیان آور مصرف كند ، رویان نیز آسیب خواهد دید. زنان باردار باید از مصرف هر گونه دارو در طول دوره ی بارداری خود داری كنند ، مگر با تجویز پزشك.

نمو رویان

80- همچنان كه جفت تشكیل می شود ، سلول های بلاستوسیست تشكیل سه لایه ی مقدماتی یعنی آندودرم ، مزودرم و اكتودرم را می دهند.

81- در انتهای هفته ی سوم ، بعد از تشكیل لایه های مقدماتی ، رگ های خونی و رود ها نیز شروع به نمو میكنند و طول رویان به 2 میلی متر می رسد.

82- در هفته ی چهارم بازو ها و پاها تشكیل می شوند و طول رویان به 5 میلی متر می رسد.

83- در انتهای هقتهی چهارم همه ی اندام اصلی شروع به تشكیل شدن می كنند و ضربان قلب آغاز می شود.

84- در طی ماه دوم ، مرحله ی نهایی نمو رویان ، بازو ها و پاها شكل می گیرند ، اندام های اصلی مانند كبد و پانكراس مشخص می شوند و در انتهای ماه دوم ، رویان 22 میلی متر طول و 1 گرم وزن دارد.

نمو جنین

85- از هفته ی هشتم حاملگی تا تولد نوزاد ، دوران جنینی نامیده می شود.

86- در انتای ماه سوم ، جنسیت جنین تعیین شده است .

87- در سه ماهه ی دوم و سوم بارداری جنین به سرعت رشد می كند و اندام های او شروع به عمل می كنند.

88- هنگام زایمان دیواره های رحم منقبض می شوند و جنین را از رحم خارج می كنند.

89- جفت و بند ناف بعد از تولد نوزاد دفع می شوند.

90- بعد از تولد ، نمو هنوز كامل نیست و رشد و نمو جسمی و عصبی ادامه دارد.

تصویر برداری سونوگرافی

91- برای ایجاد تصویر سونوگرافی ، متخصص یك میله ی مخصوص را در برابر پوست بیمار می گیرد . این میله امواج صوتی كه فركانس بالا دارند ، صادر می كند . این امواج پس از برخورد به ساختارهای بدن نوزاد بازتاب پیدا می كنند ، این میله ی مخصوص پژواك ها را جدا می كند و آنها را به یك تصویر ویدیویی تبدیل می كند.

92- استفاده های سونوگرافی عبارتند از 1- تشخیص حاملگی در هفته ی چهارم پس از لقاح 2- تشخیص سن رویان یا جنین از روی اندازه و ابعاد بدنی 3- تشخیص سلامتی جنین 4- تشخیص حركات قلب در هفته ی هفتم و پس از آن 5- تشخیص جنسیت جنین 6- تشخیص بسیاری از ناهنجاری های جنین

93- فواید سونوگرافی 1- بهترین فایده ، بی ضرر بودن آن است.

94- بیماری های مقاربتی به بیماری هایی گفته می شود كه از راه تماس جنسی انتقال می یابند.



نوع مطلب : زیست شناسی2 

درسنامه فصل دهم

تاریخ:جمعه 12 اسفند 1390-10:30 ق.ظ

نكات فصل دهم زیست شناسی سوم تجربی - رشد و نمو گیاه

 

مقدمه

1-        رویان دانه دارای زندگی نهفته است و در بعضی مواقع می تواند هزاران سال زندگی نهفته خود را حفظ كند.

2-        تغییرات محیطی مثل افزایش دما و رطوبت محیط و ... می توانند باعث رویش دانه شوند.

3-        بسیاری از دانه ها باید قبل از جوانه زنی :

A.      در معرض سرما و یا نور قرار بگیرند.

B.      پوسته ی آنها بشكند.

C.      در معرض آتش قرار بگیرند.

D.      از دستگاه گوارش جانوران عبور كنند.

E.       روی تخته سنگی بیافتند و .....                تا نفوذ پذیر شده و بتوانند جوانه بزنند.

4-        نفوذ آب و اكسیژن به درون دانه برای جوانه زنی لازم است .

5-        با نفوذ آب به درون دانه ، بافت های آن متورم می شود و پوسته ی آن می شكافد و رویش دانه آغاز می شود.

جوانه زنی

6-        جوانه زنی آغاز رشد دانه ی گیاه است و اولین علامت آن ظهور ریشه ی رویان ( ریشه چه ) است.

7-        ساقه ی جوان بعضی از گیاهان مانند لوبیا بعد از جوانه زنی ، قلاب تشكیل می هند و به اینصورت از خاك خارج می شوند.

8-        قلاب از رأس ساقه محافظت می كند و از صدمه دیدن آن هنگام رشد در میان خاك جلوگیری می كند.

9-     در اطراف ساقه ی جوان بعضی از گیاهان مانند ذرت ، یك غلاف محافظت كننده به وجود می آید كه از رأس ساقه محافظت می‌كند و بعد از خارج شدن از خاك پاره می شود و برگ های گیاه از آن خارج می شوند.

10-   دربرخی گیاهان مانند لوبیا ، لپه ها پس از خروج از خاك باز می شوند و بعضی دیگر مانند ذرت و نخود ،  لپه ی دانه درون خاك باقی می ماند.

عمردانه ها

11-    عمر دانه ها بسیار متنوع است و از چند روز تا چند هزار سال عمر وجود دارد.

طول عمر گیاهان

12-    مسن ترین درخت شناخته شده نوعی كاج است كه حدود 5000 سال عمر داشته است.

13-    عمر بعضی از گیاهان فقط چند هفته است.

14-    گیاهان از نظر طول عمر سه دسته اند:

a)       گیاهان یك ساله

b)      گیاهان دو ساله

c)       گیاهان چند ساله

15-    گیاه یك ساله گیاهی است كه دریك فصل رشد ، چرخه ی زندگی خود را تكمیل كرده و سپس از بین میرود.

16-    درواقع همه ی گیاهان یك ساله ، علفی هستند مثل لوبیا ، آفتابگردان و ......

17-    گیاه دوساله گیاهانی هستند كه برای تكمیل چرخه ی زندگی خود دو دوره ی رویشی را طی می كنند.

18-   گیاهان دو ساله در اولین دوره ی رویشی ، ریشه و ساقه ایجاد می كنند و در پایان این دوره یك ساقه ی كوتاه و یك طوقه برگ دارند و ریشه عمل ذخیره ی مواد غذایی را بر عهده دارد.

19-   گیاه در دومین دوره رویشی ازمواد ذخیره ای برای تولید محور گل استفاده می كند و تولید میوه و دانه كرده و سپس از بین می رود.

20-    نمونه ی گیاهان دوساله هویج ، جعفری و پیازها هستند.

21-    گیاهان چند ساله ، گیاهانی هستند كه چند سال به زندگی خود ادامه می دهد.

22-    بسیاری از گیاهان علفی و همه ی گیاهان چوبی چند ساله اند.

23-    اغلب گیاهان چند ساله در طول عمر خود چندین مرتبه به بار می نشیند.

24-    برخی از گیاهان چند ساله ی علفی قبل از مرگ تنها یك بار تولید مثل می كنند مانند گیاه آگاو

25-    داودی ، نرگس و زنبق زرد از گیاهان چند ساله ی علفی هستند.

26-    این گیاهان مواد غذایی مورد نیاز برای دوره ی بعدی رشد خود را در ریشه ی های گوشتی و ساقه های زیر زمینی ذخیره می كنند.

27-    ساقه های هوایی گیاهان علفی اغلب پس از هر دوره ی رشد از بین می روند.

28-    بعضی از گیاهان چند ساله ی چوبی هر سال برگ های خود را می ریزانند و به گیاهان برگ ریز معروفند مثل نارون ، افرا ، مو و ...

29-   بعضی از گیاهان چند ساله ، در طول سال تنها تعدادی از برگ های خود را از دست می دهند و به گیاهان همیشه سبز معروفند مثل كاج و سرو و مركبات.

رشد و نمو

30-   رشد یعنی بزرگ شدن بخش های تشكیل دهنده ی یك جاندار یا تشكیل بخش هایی در بدن جاندار ، كه مشابه بخش های قبلی باشد. مثلا پیدایش انشعابات ریشه ، ‌ساقه و برگ جدید.

31-    تمایز به معنی كسب یك ویژگی جدید دریك یا تعدادی سلول است و با تغییرات ساختاری و بیوشیمیایی همراه است.

32-    تمایز اغلب به همراه رشد صورت می گیرد.

33-    رشد و تمایز در طول زمان منجر به تشكیل موجود زنده ی پیچیده از نظر ساختاری و متابولیسمی می شوند.

34-   نمو یعنی عبور ازیك مرحله زندگی به مرحله ای دیگر كه همراه با تشكیل بخش های جدیدی است كه قبلا وجود نداشته اند مثلا تشكیل گل روی گیاهی كه قبلا فاقد گل بوده است.

35-    رشد و نمو اغلب به همراه بكدیگر و هماهنگ با یكدیگر رخ می دهند.

36-   به طور كلی رشد در جانداران به دو روش انجام می شود 1- افزایش تعداد سلول ها از طریق تقسیم  2- افزایش غیر قابل بازگشت ابعاد سلول ها

37-    مثلا آماس سلول ها پس از جذب آب ، رشد به حساب نمی آید ، چون این افزایش حجم با دفع آب ، بازگشت پذیر است.

رشد نخستین و رشد پسین

38-    بخش هایی از گیاه كه در اثر تقسیم و رشد مریستم های نخستین به وجود میآیند ، ساختار نخستین گیاه را تشكیل می دهند.

39-    مریستم های نخستین در مناطقی مانند نوك ساقه و نردیك به نوك ریشه (بالای كلاهك) وجود دارند.

40-    مریستم های نخستین در همه ی گیاهان وجود دارند.

41-    بخش هایی از گیاه كه در پی تقسیم مریستم های پسین به وجود می آیند ، ساختار پسین گیاه را به وجود می آروند.

42-   مریستم های پسین به صورت استوانه هایی در ریشه و ساقه ی بعضی گیاهان كه عمدتا گیاهان چوبی چند ساله هستند به وجود می آیند و به رشد قطری گیاه و نیز استحكام و ضخامت ساقه كمك می كنند.

43-    تقسیم سلولی درمریستم ها باعث رشد گیاه می شود.

44-    مریستم های رأسی كه در نوك ساقه ها و ریشه ها قرار دارند ، با تقسیم سلولی خود باعث رشد نخستین می شوند.

رشد نخستین

45-    رشد نخستین ، ساقه ها و ریشه های یك گیاه را طویل تر می كند.

46-   رشد قطری ساقه ها و ریشه های جوانی كه فقط مریستم نخستین دارند ، در پی افزایش حجم سلول های حاصل از مریستم نخستین به وجود می آیند.

47-   بافت های حاصل ازرشد نخستین ، بافت های نخستین نامیده می شوند. كه شامل بافت های نخستین روپوستی ، زمینه ای و آوندی می باشند.

48-   برخی از سلول های حاصل از مریستم های نزدیك به نوك ریشه ، بخشی از كلاهك ریشه را نیز تشكیل می دهند. كه كلاهك از مریستم های نوك ریشه محافظت می كنند.

رشد پسین

49-    رشد پس از ویژگی های بارز گیاهان چوبی است. اما در بعضی از بخش های گیاهان علفی ، مانند ریشه ی هویج دیده می شود.

50-   رشد پسین در اثر فعالیت و تقسیم سلولی دو نوع مریستم انجام می شود كه در ساقه ها و ریشه های چوبی به صورت استوانه ای باریك قرار دارند.

51-    این مریستم ها عبارتند از 1- كامبیوم چوب پنبه ساز 2- كامبیوم آوند ساز

52-    محل كامبیوم چوب پنبه ساز درون پوست است و سلول های چوب پنبه ای ایجاد می كند.

53-    كامبیوم آوند ساز در زیر پوست مستقر است و بافت های آوندی را ایجاد می كند .

54-    بافت های حاصل از رشد پسین ، بافت های پسین نامیده می شوند.

55-    كامبیوم آوند ساز به سمت خارج آوند آبكشی پسین و به سمت داخل آوند چوبی پسین می سازد.

56-    چوب پنبه ، كامبیوم چوب پنبه ساز و آبكش پسین مجموعا پوست درخت را تشكیل می دهند.

57-    كامبیوم آوند ساز و چوب پسین در زیر پوست قرار می گیرند.

58-    چوب پسین هر سال یك حلقه ی جدید تشكیل میدهد كه به آنها حلقه های سالیانه می گویند.

59-   حلقه های سالیانه تنها در درخت هایی تشكیل می شود كه در مناطقی با فصول مشخص كه به طور متناوب سرد و گرم می شوند ، رشد می كنند.

60-    تفاوت در قطر عناصر آوندی چوبی كه در فصل های مختلف سال به وجود می آیند ، باعث تشكیل حلقه های سالیانه می شوند.

61-    قطر عناصر آوندی چوبی در فصل بهار بیشتر است و عناصر كوچكتر در تابستان تشكیل می شوند.

نمو گیاهان پیوسته ، اما برگشت پذیر است.

62-    ژن ها نمو گیاهان و جانوران را هدایت می كنند. اما الگوی نمو در آنها متفاوت است.

63-   در جانوران همگام با نمو ، دسته ای از ژن ها كه كنترل كننده ی تمایز هستند ، غیر فعال می شوند و بیشتر آنها مورد استفاده قرار نمی گیرند.

64-    بیشتر تمایز جانوران بعد از بلوغ متوقف می شود.

65-   بر عكس ، گیاهان به طور مداوم یا مریستم های خود سلول های جدید به وجود می آورند كه این سلول ها می توانند متمایز شوند یا به این بافت ها اضافه شوند.

66-    گیاهان معمولا در طول زندگی به نمو خود ادامه می دهند.

67-   بسیاری از سلول های گیاه بالغ می توانند همه ی ژن های خود را فعال كنند. چنین سلول هایی می توانند با تقسیم خود توده هایی از سلول ها به نام كالوس را تولید كنند. به این حالت تمایز زدایی گفته می شود.

68-    در تمایز زدایی سلول بار دیگر می تواند تمایز یابد و به صورت یك گیاه بالغ نمو كند.

69-    برای رویاندن گیاه جدید ار بافتی كه تمایز زدایی كرده است ، از فن كشت بافت استفاده می شود.

70-   توده ی سلول های تمایز نیافته در محیط كشت سترون ، پس ازرشد و تمایز ، سرانجام به گیاهانی تبدیل می شوند كه از نظر ژنتیكی هم ارز گیاه مادر هستند.

روش های جدید بهسازی گیاهان

a)       كشت بافت ، سلول یا اندام گیاهی :

A.    از كشت بافت برای تكثیر گیاهان از جمله گیاهان زینتی ارزشمند مانند اركیده ها ، گیاهان گلدانی و درختان میوه استفاده می شود.

B.      در این روش هزاران كشت از یك گیاه منفرد حاصل می شود.

C.      برای ایجاد گیاهان دارای ویژگی های جدید ازفن كشت بافت استفاده می شود.

b)      هم جوشی(الحاق) پروتوپلاست ها :

A.      از هم جوشی پروتوپلاست ها برای ایجاد گیاهان دورگه (هیبرید) اطلسی ، سیب زمینی و هویج استفاده شده است.

B.      پروتوپلاست ، سلول گیاهی است كه دیواره ی سلولی آن را با كمك آنزیم ها یا روش های مكانیكی جدا كرده اند.

C.      برخی مواد شیمیایی ،‌یا شوك الكتریكی باعث هم جوشی دو پروتوپلاست با یكدیگر می شود.

D.    اگر پروتوپلاست ها متعلق به گونه های مختلف باشند ، حاصل هم جوشی یك سلول دورگ خواهد بود كه اگر در محیط مناسب كشت بافت قرار گیرد ، به یك گیاه بالغ دورگ تبدیل خواهد شد.

c)       مهندسی ژنتیك :

A.      به منظور ایجاد گیاهان مطلوب كشت بافت مرحله ای ضروری در مهندسی ژنتیك است.

B.    در مهندسی ژنتیك ، ابتدا ژن دلخواه را وارد سلول های یك گیاه می كنند ، سپس سلول هایی را كه از نظر ژتیكی تغییر یافته اند ، با كمك فن كشت بافت به گیاهان بالغ جدید تبدیل می كنند.

نكات فصل نهم-  درس زیست شناسی– سوم تجربی – تولید مثل گیاهان-قسمت دوم

تنظیم رشد و نمو گیاهان

مقدمه

1-     گیاهان برای تشكیل همه ی كربوهیدرات های خود فقط به دو ماده ی خام ، یعنی دی اكسید كربن و آب نیاز دارند.

2-     درگیاهان بیشترین قسمت اكسیژن مورد استفاده ی برگ ها و ساقه ها به منظور تنفس از هوا تأمین می شود.

3-     ریشه ها اكسیژن مورد نیاز خود را از هوای موجود در فضاهای بین درات خاك به دست می آورند.

4-     اگر خاك اطراف ریشه ها فشرده و یا از آب اشباع گردد، دیگر اكسیژن كافی برای ریشه ها تأمین نمی شود و ریشه ها می‌میرند.

5-     گیاهان همچنین نیازمند مقادیر اندكی از عناصر معدنی هستند كه بیشتر به صورت یون های معدنی جذب می شود.

6-    عنصر نیتروژن در ساختمان پروتئین ها ، نوكلئیك اسید ها ، گلروفیل ، ATP و كوآنزیم ها شركت دارد و رشد گیاهان سبز را افزایش می دهد.

7-     فسفر بخشی از ATP ،  ADP ، نوكلئیك اسیدها ، فسفولیپید ها ، غشای سلولی و برخی كوآنزیم ها است.

8-     پتاسیم برای انتقال فعال ، فعالیت آنزیم ها ، تعادل اسمزی و باز شدن روزنه ها مورد نیاز است.

هورمون های گیاهی

9-     در گیاهان ممكن است محل تولید و محل اثر هورمون یكی باشد.

10- چون برخی از هورمون های گیاهی باعث تحریك رشد و برخی دیگر باعث بازدارندگی رشد می شوند ، بسیاری از دانشمندان ترجیح می دهند به جای اصطلاح هورمون های گیاهی از اصطلاح تنظیم كننده های رشد استفاده كنند.

11- هورمون های گیاهی دو دسته اند :

a.      محرك های رشد كه شامل اكسین ها ، سیتوكینین ها و ژیبرلین ها هستند و در فرآیند هایی مثل تقسیم سلولی ، طویل شدن سلول ، پیدایش اندام ها و تمایز آنها دخالت دارند.

b.         بازدارنده های رشد كه عمل آنها در مقابل محرك های رشد است و شامل اتیلن و آبسزیك اسید هستند.

هورمون ها الگو های رشد گیاهان را كنترل می كنند.

12- رشد گیاه به سمت نور،  نورگرایی ( فتوتروپیسم ) نام دارد.

13- یك زیست شناس هلندی به نام فریتزونت به این نتیجه رسید كه یك ماده‌ی شیمیایی كه در رأس ساقه ها تولید می شود ، باعث این خمیدگی می شود. او این ماده را اكسین نامید.

14- چارلز داروین و پسر او فرانسیس داروین پی بردند كه پاسخ خمیدگی رأس گیاهچه های گیاهان گندمی ، در قسمت هایی پائین تر و دور از رأس قابل مشاهده است و باعث خمیدگی گیاهچه به سمت نور می شود.

15- شكل صفحه ی 230 آزمایش های ونت را نشان می دهد كه درآنها :

a.        ونت راس ساقه ی جوان جو دو سر را بریده و آن را روی یك قطعه آگار قرار داد در نتیجه اكسین وارد قطعه ی آگار شد.

b.        ونت قطعه ی آگار را روی انتهای بریده شده ی ساقه ی جوان یولاف منتقل كرد كه باعث رشد ساقه شد.

c.        ونت قطعه ی آگار را روی یك قسمت از لبه ی بریدگی ساقه ی جوان منتقل كرد كه ساقه در جهت مخالف به رشد خود ادامه داد.

d.        ونت به عنوان شاهد، یك قطعه آگار فاقد اكسین را بر روی انتهای بریده شده ی ساقه ی جوان قرار داد كه این ساقه رشد نكرد.

16- بازدارندگی رشد جوانه های جانبی موجود روی ساقه توسط اكسین راس ساقه ، چیرگی رأسی نامیده می شود.

17- جدول هورمون های گیاهی و نقش و كاربرد آنها

نام هورمون

محل ساخته شدن

نوع اثر

كاربرد در كشاورزی

اكسین

انتهای ساقه

افزایش انعطاف پذیری دیواره‌ی سلول ها

طویل شدن سلول ها

چیرگی رأسی (جلوگیری از رشد جوانه‌های جانبی )

ریشه زایی در قلمه ها

ریشه زایی در محیط كشت بافت

پر شاخه و برگ كردن گیاه در اثر هرش كردن

سیتوكینین

انتهای ریشه

تحریك تقسیمات سلولی

كاهش سرعت پیر شدگی برخی از اندام های گیاهی

به عنوان اسپری و افشانه برای شادابی و طراوت گل ها و سایر بخش های گیاهی

نگهداری بیشترمیوه ها و سبزیجات

در محیط كشت بافت برای تشكیل ساقه از سلول های تمایز نیافته

ژیبرلین

ساقه و دانه های در حال نمو

افزایش طول ساقه

بیداری جوانه ها و دانه های در حال خواب

نمو میوه

جوانه زنی دانه ها

جلوگیری از ریشه زایی

تسریع گل دهی

تولید میوه های درشت بدون دانه

درشت كردن دانه های انگور بدون دانه

اتیلن

اغلب  بافت های گیاه بخصوص میوه ها

افزایش مقاومت گیاه در شرایط سخت

كنترل رشد و سنتز پروتئین و انتقال یون ها در شرایط نامساعد ( تنش آب ، زخم مكانیكی ، آلودگی هوا ، عوامل بیماری زا‌،شرایط غرقابی و بی هوازی )

هورمون پیری كه باعث ریزش برگ و رسیدن میوه ها و پژمردگی و ریزش گل ها می شود

تسریع و افزایش رسیدگی میوه ها یی مثل گوجه فرنگی و انگور و غیره

سست شدن میوه ها‌یی مانند گیلاس و سهولت برداشت مكانیكی و چیدن آنها

آبسزیك اسید

جوانه ها و دانه های خفته

اغلب بافت های گیاهی در شرایط نامساعد

خفتگی جوانه ها و دانه ها

افزایش مقاومت گیاه در شرایط سخت

كنترل رشد و سنتز پروتئین و انتقال یون ها در شرایط نامساعد

هورمون پیری كه باعث ریزش برگ و رسیدن میوه ها و پژمردگی گل ها

تعادل آب گیاه تحت تنش خشكی به وسیله بستن روزنه ها

 

شرایط محیطی رشد گیاهان را تنظیم می كند.

18- گیاهان قادر به حركت نیستند و با تنظیم سرعت و الگوی رشد خود به محیط پاسخ می دهند.

19- بسیاری از پاسخ های یك گیاه را به محرك های محیطی ، هورمون های تنظیم كننده ی رشد شروع می كنند.

20- پاسخ یك گیاه به طول روز و شب ، نوردورگی نامیده می شود.

21-  گیاهان از نظر نوردورگی سه دسته اند : 1- گیاهان روزكوتاه 2- گیاهان روزبلند 3- گیاهان بی تفاوت

22- گیاه روزكوتاه گیاهی است كه گلدهی آن زمانی انجام میشود كه طول روز كمتر از مدت زمان معینی باشد.

23- گیاه روزبلند گیاهی است كه گلدهی آن نگامی صورت می گیرد كه طول روز بلندتر مدت زمان معینی باشد.

24- گیاه بی تفاوت ، گیاهی است كه گلدهی آن تحت اثر طول روز قرار نمی گیرد.

25- در واقع به جای طول روز ، طول شب است كه نوردورگی را كنترل می كند به همین دلیل به گیاهان روزكوتاه ، گیاهان شب بلند و به گیاهان روزبلند ، گیاهان شب كوته نیز می گویند.

26- نور دورگی در صنعت كشت و پرورش گل و گیاه بسیار حائز اهمیت است به این صورت كه در گلخانه ها طول روز و شب به طور مصنوعی كنترل می شود.

27- گیاه بنت قنسول و داودی در چنینی شرایطی پرورش داده می شوند. بنت قنسول در دی ماه و داودی در تماما طول سال در دسترس است.

28- داودی و بنت قنسول هر دو روزكوتاه هستند و در فصلی كه معمولا گل نمی دهند وادار به گل دهی می شوند.

29- گیاه زنبق یك گیاه روزبلند است كه یك فلاش نوری باعث شكستن شب بلند می شوند و گیاه را مثلا در اواخر پائیز كه شب بسیار بلند است ، مجبور به گل دادن می كنند.

پاسخ به دما

30- در صورتی كه دما در طول شب بسیار بالا باشد ، بسیاری از گیاهان گوجه فرنگی گل نمی دهند.

31- بسیاری از گیاهان در صورتی كه به مدت چند ساعت در معرض دماهای پائین ، سرما قرار نگیرند ، در وایل بهار موفق به تشكیل گل نخواهند شد.

32- دمای پائین باعث ورود گیاهان به مرحله ی موقتی عدم فعالیت در پائیز می شود و در زمستان گیاهان غیر فعال هستند كه این كار باعث بقای آن ها می شود.

33- خفتگی وضعیتی است كه كه در طی آن ، حتی در صورت مناسب بودن شرایط برای رشد گیاه ، گیاه یا دانه غیر فعال باقی می مانند و نمی رویند.

34- مواد شیمیایی عامل خفتگی ، در پاسخ به دماهای پائین ، تجزیه می شوند ، همچنین شسته شدن بعضی از این مواد راه دیگر برطرف شدن خفتگی دانه ها است.

35- بسیاری ازدانه ها تا زمانی كه به مدت چند هفته در معرض سرما قرار نگیرند از خفتگی بیدار نمی شوند و رویش خود را آغاز نمی‌كنند.

36- دوره های خفتگی در بسیاری از گیاهان كه زمستان محل زندگی آنها سرد است ، مشاهده می شود.

37- خفتگی به گیاهان كمك می كند تا با جلوگیری از رشد جوانه ها و جوانه زنی دانه ها در طول گرمای موقتی قبل از شروع و خاتمه ی زمستان به بقای خود ادامه دهند و از بین نروند.




نوع مطلب : زیست شناسی2 

درسنامه فصل نهم

تاریخ:جمعه 12 اسفند 1390-10:29 ق.ظ

نكات فصل نهم-  درس زیست شناسی۲

مقدمه

1-        بسیاری از گیاهان به هر دو روش جنسی و غیر جنسی تولید مثل می كنند.

2-        گیاهان از تغییر و تكامل جلبك های سبز پر سلولی به وجود آمده اند.

3-        گیاهان می توانند آب را جذب كرده و در خود ذخیره كنند ، این ویژگی امكان زندگی در خشكی را برای آنها فراهم كرده است.

4-        بزرگترین جاندار كره ی زمین درختی به نام سكویا با بیش از 100 متر ارتفاع و 7 متر قطر است.

5-        گیاهان از نظر آوند دو دسته اند 1- آوند داران و 2- بدون آوند ها  كه گیاهان بدون آوند فقط خزه گیان هستند.

6-        گیاهان از نظر دانه نیز دو دسته اند 1- دانه دار و 2- بدون دانه كه خزه گیان و نهانزادان آوندی بدون دانه اند و بقیه دانه دار.

7-        تولید دانه یكی از سازگاری های مهم گیاهان برای زندگی در خشكی است.

8-     گیاهان دانه دار خود دو دسته اند 1- بازدانگان كه همان مخروط داران هستند و 2- نهاندانگان كه خود شامل تك لپه ای ها و دو‌لپه‌ای‌ها هستند.

9-        در میان گیاهان فقط نهاندانگان گل دار محسوب می شوند.

10-   خزه گیان جزء گیاهان بدون آوند هستند ، كوچكند، پیكر ساده ای دارند، ریشه و ساقه و برگ ندارند و مواد غذایی و آب را از راه انتشار و اسمز منتقل می كنند و چون ریشه ندارند باید در محیط های آبكی و مرطوب رشد كنند.

11-    خزه گیان به دو دلیل باید در محیط مرطوب باشند 1- نداشتن آوند و ریشه 2- برای تولید مثل و جابجایی گامت نر.

 

12-    خزه مثل همه ی گیاهان دارای چرخه ی تناوب نسل است كه شامل مراحل اسپوروفیتی و گامتوفیتی است.

تولید مثل جنسی در گیاهان بدون دانه (خزگیان)- تولید مثل خزه

مراحل تولید مثل :

a)     گیاه اصلی در خزه گامتوفیت است و دو نوع گامتوفیت نر و ماده به صورت جدا وجود دارند ، گامتوفیت نر تولید آنتریدی و گامتوفیت ماده تولید آركگن می كند.( آنتریدی و آركگن ساختارهایی چند سلولی هستند كه گامت تولید می كنند)

b)       آنتریدی سرانجام آنتروزوئید دو تاژكی (گامت نر) را می سازد و آركگن سرانجام تخمزا (گامت ماده ) را به وجود می آورد.

c)     بعد از رسیدن آنتریدی دهانه آن باز شده و آنتروزوئید های دوتاژكی آزاد شده و با شنا خود را به آركگن و تخمزا می رسانند و عمل لقاح انجام شده و بر روی گامتوفیت ماده سلول تخم به وجود می آید.(با تشكیل سلول تخم مرحله ی اسپوروفیتی آغاز می شود)

d)       بر روی گامتوفیت ماده سلول تخم با تقسیمات میتوزی پی در پی خود اسپوروفیت را به وجود می آورد.

e)       اسپوروفیت خود شامل دو بخش تار و هاگدان است كه درون هاگدان با تقسیمات میوزی هاگها یا همان اسپورها به وجود می آیند.

f)        بعد ازرسیدن هاگها ، هاگدان باز شده و هاگ ها توسط آب و باد پراكنده می شوند.

g)       با قرار گرفتن هر هاگ در محیط مناسب ، شروع به رویش و تقسیم كرده و گامتوفیت ها را به وجود می آورند.

نكته ها :

                 i.            در خزه ، گامتوفیت گیاه اصلی است ، سبز رنگ است و فتوسنتز می كند و درشت تر از اسپوروفیت است.

               ii.            در خزه ، اسپوروفیت كاملا وابسته به گامتوفیت است ، زرد رنگ است ، فتوسنتز نمی كند و بر روی گامتوفیت ماده قرار دارد.

              iii.            در خزه (و كلا در گیاهان) برای تولید گامت ، تقسیم میتوز و برای تولید هاگ یا اسپور تقسیم میوز صورت می گیرد.

             iv.            در خزه ، گامت نر با داشتن دو تاژك برای شنا و جابجایی نیاز به آب و رطوبت دارد.

تولید مثل در نهانزادان آوندی – تولید مثل سرخس

13-    این گیاهان دارای آوند هستند و در مكان های مرطوب و سایه دار گشترش دارند زیرا تولید مثل آنها وابسته به آب سطحی است.

مراحل تولید مثل :

a)       در زیر گامتوفیت سبز رنگ قلبی شكل كه پروتال نام دارد ، اندام آركگن و آنتریدی به وجود می آیند.

b)       آنتریدی تولید آنتروزوئید دو تاژكی و آركگن تولید تخمزا می كند.

c)       آنتروزوئید آزاد شده و با شنا خود را به تخمزا رسانده و عمل لقاح صورت گرفته و سلول تخم به وجود می آید.

d)     از رشد و تقسیم سلول تخم بر روی پروتال ، اسپوروفیت به وجود می آید كه سبز رنگ است و بعد از تكمیل شبیه یك برگ بزرگ است و به آن برگ شاخه گفته می شود.

e)       دسته های هاگدانی به نام هاگینه در سطح پشتی برگ شاخه به وجود می آید كه بعد از رسیدن تولید تعداد زیادی هاگ می كنند.

f)     هاگ ها بعد از رسیدن و آزاد شدن و قرار گرفتن در محیط مناسب ، رویش و تقسیم انجام داده و گامتوفیت ها (پروتال ها) را به وجود می آورند.

نكته ها :

                 i.            در سرخس ها هم اسپوروفیت و هم گامتوفیت سبز رنگ اند و توانایی فتوسنتز دارند.

               ii.            در سرخس ها ، اسپوروفیت گیاه اصلی است و درشت تر از گامتوفیت است.

         iii.        در سرخس ها ، اسپوروفیت فقط دراوایل رشد خود به گامتوفیت وابسته است ولی بعد از مدتی پروتال از بین رفته و اسپوروفیت مستقل خواهد شد.

تولید مثل گیاهان دانه دار

14-    تولید مثل این گیاهان ویژگی هایی به شرح زیر دارد:

a)       گامتوفیت این گیاهان میكروسكوپی است.

b)       هاگ ها در اسپوروفیت باقی می مانند و گامتوفیت ها را درون اسپوروفیت به وجود می آورند.

c)       گامتوفیت نر در این گیاهان به دانه گرده تمایز می یابد و گامتوفیت ماده در تخمك كه بخشی از اسپوروفیت است به وجود می‌آید.

d)       بعد از لقاح ، تخمك و محتویات آن تبدیل به دانه می شود.

e)       این گیاهان برای لقاح نیازی به آب سطحی ندارند.

f)     در این گیاهان دانه ی گرده (گامتوفیت نر) در طی گرده افشانی جابجا می شود و با قرار گرفتن بر روی بخش تولید مثلی ماده لوله ی گرده را به وجود می آرود كه گامت نر را به تخمزا می رساند.

الف) تولید مثل دربازدانگان – تولید مثل كاج

15-    این گیاهان موفق ترین گیاهان برای زندگی در خشكی هستند.

16-    سهمی از این موفقیت مربوط به بخش های تخصص یافته ای است كه به منظور نمو دانه به وجود آمده اند و مخروط نام دارند.

17-    مخروط ها اجتماعی از برگ های تغییر شكل یافته هستند كه پولك نامیده می شوند.

18-    بازدانگان دو نوع مخروط دارند 1- مخروط های نر و 2- مخروط های ماده

19-   در زیر پولك های مخروط های نر ، كیسه ی گرده تشكیل می شود كه دانه های گرده را به وجود می آورند و تخمك ها در سطح بالایی پولك هی مخروط ماده ظاهر می شوند.

20-    در بیشتر بازدانگان مخروط های نر و ماده بر روی یك گیاه به وجود می آیند.

مراحل تولید مثل :

الف) در بخش ماده

a)     هر تخمك شامل پارانشیم خورش ، یك پوسته و منفذی به نام سفت است كه در دومین سال تشكیل تخمك یكی از سلول های پارانشیم خورش با تقسیم میوز 4 سلول به وجود می آورد كه فقط یكی از آنها باقی مانده و با تقسیمات میتوزی پی در پی خود ، بافتی را به نام آندوسپرم ( همان گامتوفیت ماده ) را به وجود می آرود .

b)       در هر آندوسپرم ، چند آركگن به وجود می آید و هر آركگن یك سلول تخمزا به وجود می آورد.

ب) در بخش نر

c)     در مخروط نر كیسه های گرده به وجود می آیند كه درون این كیسه ها سلول هایی وجود دارند كه با تقسیم میوز خود ، دانه ی گرده ی نارس را به وجود می آروند.

d)     هر سلول دانه ی گرده ی نارس با دو بار تقسیم میتوز پی در پی چهار سلول ایجاد می كند كه بعدا اطراف آنها را پوسته ی سختی فرا می گیرد كه در این حالت دانه ی گرده رسیده است.

e)     دانه ی گرده ی رسیده دارای دو بال است ( از فاصله گرفتن پوسته ی داخلی و خارجی دانه ی گرده) و توسط باد جابجا شده به مخروط ماده و تخمك می رسد.

ج) لقاح

f)     بعد از قرار گرفتن دانه ی گرده بر دوی تخمك یكی از سلول های آن به نام سلول رویشی ایجاد لوله ی گرده می كند ، سلول دیگری به نام زایشی در لوله گرده تقسیم میتوز انجام داده و دو آنتروزوئید(گامت نر)  به وجود می آرود كه فقط بكی از آنها با سلول تخمزا ادغام و لقاح انجام می شود و سلول تخم به وجود می آید.

g)       سلول تخم به همراه تخمك ، دانه را به وجود می آرود به این صورت كه :

                                           i-    پوسته ی تخمك بعدا پوسته ی دانه را به وجود می آرود.

                                          ii-    آندوسپرم ، بخش ذخیره ای دانه را به وجود خواهد آورد.

                                        iii-    و سول تخم با تقسیمات میتوزی خود رویان دانه را تشكیل خواهد داد.

h)       به مخروط های ماده بعد از لقاح و تشكیل دانه ، مخروط های دانه گفته می شود.

i)         مخروط های دانه سرانجام بعد از رسیدن كامل باز شده و دانه را به اطراف پراكنده خواهند كرد.

j)      دانه ی رسیده ی كاج دارای بالی است كه مانند تیغه های هلیكوپتر در هنگام افتادن دانه را می چرخاند و باعث دور شدن دانه از گیاه اصلی می شود.

ب ) تولید مثل نهاندانگان (گیاهان گل دار)

21-    گامتوفیت نهاندانگان در گل ها تمایز می یابند.

22-    گل ها دارای 4 بخش هستند 1- كاسبرگ 2- گلبرگ 3 – پرچم 4- مادگی

23-    گلی كه دارای هر 4 حلقه باشد گل كامل و گلی كه فاقید یك یا چند تا از این حلقه ها باشد گل ناكامل نامیده می شود.

24-    گلی كه حلقه های پرچم و مادگی را دارد گل دو جنسی و گلی كه فاقد یكی از این حلقه ها باشد گل تك جنسی نامیده می شود.

25-    روشن است كه گل تك جنسی یك نوع گل ناكامل است.

26-   اكثر گل ها ، گلبرگ هایی با رنگ درخشان و دارای شهد و بوی قوی و شكل هایی جذاب برای جانوران گردهافشان هستند و آنها را به سمت خود می كشند.

27-    نمونه ی جانوران گرده افشان حشره ها ، پرندگان و خفاش ها می باشند.

28-    گل ها منبع غذایی جانوران گرده افشان هستند.

29-    دانه ی گرده منبع غنی پروتئین برای زنبور ها است.

30-    زنبور ها گل را در ابتدا با استفاده از بو و سپس از طریق رنگ و شكل شناسایی می كنند.

31-    زنبور ها معمولا گرده افشانی گل هایی به رنگ های آبی یا  زرد را انجام می دهند.

32-    حشره هایی كه در شب تغذیه می كنند به سمت گل های سفید رنگ دارای رایحه ی قوی می روند.

33-    انواع مگس ها ی گرده افشان ، گرده ی گل هایی را كه بویی شبیه به گوشت گندیده دارند ، می افشانند.

34-    مرغ شهد خوار نمونه ی پرندگان گرده افشان است.

35-    خفاش ها ، گل های سفیدی را كه در شب باز می شوند ، گرده افشانی می كنند.

36-    گرده افشانی بسیاری از گل ها مانند چمن ها و بلوط ها توسط باد انجام می گیرد.

37-   گل هایی كه گرده افشانی انها توسط باد انجام می شود ، معمولا كوچك ، فاقد رنگ ها درخشان ، بوهای قوی و شیره هستند و معمولا كاسبرگ و گلبرگ ندارند و مقادیر فراوانی نیز دانه ی گرده تولید می كنند.

مراحل تولید مثل :

الف) بخش ماده :

a)       مادگی از یك یا چند برچه تشكیل شده است كه هر برچه شامل  1- كلاله  2- خامه 3- تخمدان   است.

b)     تخمدان بخش متورم انتهایی برچه است كه درون آن تخمك تشكیل می شود و پایه ای به نام خامه دارد كه به كلاله ختم می شود . كلاله متورم و چسبناك است.

c)     تخمك دارای پارانشیم خورش ، منفذ سفت و دو پوسته است ، یكی از سلول های خورش رشد كرده و تقسیم میوز انجام می دهد و 4 سلول هاپلوئید به وجود می آورد (معادل هاگ ) كه یكی از آنها سه بار متوالی تقسیم میتوز انجام میدهد و یك بخش 8 سلولی به نام كیسه ی رویانی ( گامتوفیت ماده ) را به وجود می آورد.

d)     8 سلول درون كیسه ی رویانی به این صورت آرایش می یابند كه سلول تخمزا به همراه دو سلول دیگر در نزدیكی سفت قرار میگیرد ، دو سلول در وسط كه سلول دو هسته ای نامیده میشود ، و سه سلول در بخش انتهایی كیسه ی رویانی قرار می گیرند.

ب ) بخش نر

e)       پرچم دارای دو بخش میله و بساك است كه بساك در بخش بالایی میله قرار می گیرد.

f)     كیسه های گرده درون بساك به وجود می آیند ، درون كیسه ی گرده سلول هایی تقسیم میوز انجام می دهند و هر كدام 4 سلول هاپلوئید(هاگ) به وجود می آورند كه با رویش هر كدام دانه ی گرده ی رسیده به وجود می آید.( دو بار میتوز)

g)       دانه ی گرده ی رسیده دارای دیواره ی خارجی و داخلی است و دارای سلول های زایشی و رویشی.

h)     با قرار گرفتن دانه ی گرده ی رسیده بر روی كلاله ی مادگی ، سلول رویشی ایجاد لوله ی گرده كرده و سلول زایشی در داخل لوله ی گرده یك بار دیگر میتوز انجام داده و دو آنتروزوئید (گامت نر) به وجود می آرود.

لقاح و تشكیل دانه :

i)      در گیاهان گل دار لقاح مضاعف است ( دو لقاح صورت می گیرد) یه این صورت كه یكی از گامت های نر با سلول تخمزا تركیب شده و تخم اصلی دیپلوئید ( 2n ) را به وجود می آرود و گامت نر دیگر با سلول دو هسته ای تركیب و تخم ترپلوئید ( 3n ) را می سازد.

j)      تخم اصلی با تقسیمات خود رویان را به وجود خواهد آورد و تخم ترپلوئید با تقسیمات خود بخش ذخیره ای دانه را به نام آلبومن تشكیل خواهد داد.

k)       آلبومن سرشار از مواد غذایی است كه رویان ازآن تغذیه خواهد كرد.

l)      برای تشكیل رویان تخم اصلی تقسیم نامساوی انجام میدهد كه سلول بزرگتر بخشی را می سازد كه رویان را به گیاه مادر متصل نگه می دارد و سلول كوچكتر رویان قلبی شكلی را به وجود خواهد آورد.

m)     دانه از نمو تخم و بافت های تخمك بعد از لقاح به وجود می آید به این صورت كه :

n)       پوسته ی تخمك تبدیل به پوسته ی دانه خواهد شد.

o)       آلبومن بخش ذخیره ای دانه را تشكیل خواهد داد.(درمواردی لپه )

p)       تخم اصلی هم رویان را به وجود خواهد آورد.

38-    رویان گیاه در واقع اسپوروفیت جدید است.

39-    در بعضی نهاندانگان (دو لپه ای ها ) ، مواد غذایی آلبومن به طور كامل جذب رویان می شود و این دانه ها فاقد آلبومن هستند.

40-    لپه ها برگ های تغییر شكل یافته ای هستند كه بخشی از رویان را تشكیل می دهند و كار آنها  ذخیره یا انتقال مواد غذایی به رویان است.

41-    در بازدانگان بافت حاوی مواد غذایی ( آندوسپرم) بخشی از گامتوفیت ماده است و پیش از لقاح تشكیل شده است و n یا هاپلوئید است

42-    در نهاندانگان بخش ذخیره ای بعد از لقاح و توسط تخم ترپلوئید به وجود می آید و 3n است.

43-    تعداد لپه های رویان بازدانگان دو یا بیشتر است مثلا رویان كاج دارای 8 لپه است.

44-    رویان بعضی از نهاندانگان یك لپه دارد و تك لپه ای نام دارند و آنهایی كه دو لپه دارند دو لپه ای نامیده می شوند.

نكات فصل نهم-  درس زیست شناسی– سوم تجربی – تولید مثل گیاهان- قسمت دوم

1-        بیشتر گیاهان می توانند به روش غیر جنسی تولید مثل كنند كه افراد حاصل از نظر ژنتیكی كاملا همانند گیاه والد خواهند شد.

2-        در تولید مثل غیر جنسی ، بخش های رویشی گیاه مانند ساقه ها ، ریشه ها و برگ ها نقش دارند.

3-        تولید مثل گیاه از طریق بخش های رویشی گیاه ، تولید مثل رویشی نام دارد.

4-     ساقه های رونده ، پیازها ، بنه ها ، غده ها و ریزوم ها همه انواعی از ساقه های تغییر شكل یافته اند كه گیاه با استفاده از آنها تولید مثل رویشی انجام می دهد.

5-        ساقه ی رونده ، در سطح خاك به صورت افقی رویش می كند . مثلا در توت فرنگی.

6-        پیاز ساقه ای بسیار كوتاه با برگ ها ی ضخیم و گوشتی است و مخصوص تك لپه ای ها است مانند پیاز خوراكی ، نرگس و لاله.

7-        ریزوم ، ساقه ای زیر زمینی و افقی است مانند زنبق و سرخس.

8-        غده ، ساقه ای زیر زمینی و گوشتی است مانند سیب زمینی.

9-     در بیشتر گیاهان تولید مثل رویشی سریعتر از تولید مثل جنسی است و به سرعت باعث پراكندگی گیاه در محیط می شود مثلا در خزه ها و چمن ها با این روش به سرعت پراكنده می شوند.

10-    انسان به روش های زیر باعث تكثیر گیاهان می شود:

a.     تكثیر گیاهان با استفاده از بخش هایی كه برای تولید مثل رویشی اختصاص نیافته اند.مثلا قطعات ساقه ی گیاه برگ بیدی یا استفاده از برگ گیاه بنفشه ی آفریقایی.

b.     پیوند زدن كه در این روش جوانه ای از درخت مطلوب به درخت دیگری پیوند زده می شود. به این جوانه پیوندك و درختی كه پیوند روی ان انجام می شود ، پایه ی پیوند نامیده می شود.

c.     فن كشت بافت كه دراین فن ، قطعاتی از گیاه روی محیط كشت سترون (بی میكروب) كشت داده می شود كه در نهایت گیاهچه های جدیدی حاصل خواهد شد كه در محیط مناسب برده و كاشته می شوند.

11-    پیوند زدن در بسیاری از درختان میوه ، بادام و یا گل سرخ های دورگه انجام می شود.

12-    نمونه ی قطعه قطعه كردن در درختان زینتی ، درختچه ها و انجیر و سیب زمینی و ... صورت می گیرد.

13-    كشت بافت در اركیده ، سیب زمینی و بسیاری از گیاهان آپارتمانی صورت می گیرد.



نوع مطلب : زیست شناسی2 

درسنامه فصل هشتم

تاریخ:جمعه 12 اسفند 1390-10:29 ق.ظ

فصل هشتم: ژنتیک و خاستگاه آن

1- سلولی با ژنوتیپ AaBb دارای دو جفت کروموزوم همتا یا 4 کروموزوم است که بر روی هر کروموزوم یکی از آلل ها را دارا می باشد، این سلول توانایی تولید 4 نوع گامت را دارد که در هر تقسیم میوز بسته به آرایش متافازی میوزI فقط دو نوع گامت تولید می کند. با توجه به اینکه در هر آرایش متافازی در میوز I دو نوع گامت تولید می شود(در صورت هتروزیگوت بودن) اگر تعداد انواع گامت ها را بر دو تقسیم کنیم تعداد آرایش متافازی بدست می آید برای بدست آوردن انواع گامت ها هم کافیست انواع گامت های هر صفت را محاسبه کنیم و در هم ضرب کنیم: آرایش متافازی =

برای بدست آوردن انواع گامت های یک صفت به مثال توجه کنید: و انواع گامت هایی که ژنوتیپ های فوق می توانند بسازند برابر است با 4 و 8 که با تقسیم بر دو می توانیم تعداد آرایش های متافازی آنها را بدست آوریم.

فردی با این نوع ژنوتیپ AA Bb DD فقط دو نوع گامت تولید می کند.

کروموزوم های هوموزیگوت پس از جدا شدن تولید 1 نوع گامت می کنند ولی اگر کروموزوم های همولوگ هتروزیگوت باشند پس از جدا شدن از یکدیگر برای هر صفت 2 نوع گامت حاصل می شود. درانسان کروموزوم x نسبت به کروموزووم Y بزرگتر و دارای ژن های بیشتری است پس سلول های پیکری زن سالم از سلول های مرد سالم ژن های بیشتری دارد.

2- در نشانگان ترنر کاریوتیپ xo را نشان می دهد در واقع یک x کم دارد در مبتلایان به نشانگان فریاد گربه در کروموزوم شماره 5 قطعه ای کمبود دارد.

3- هر سلول زاینده انسانی در انجام تقسیم میوز فقط یک نوع آرایش متافازی را می توانند انتخاب کند بنابر این در هر تقسیم میوز فقط 2 نوع گامت حاصل می شود. سلول های انسان با 2n=46 کروموزوم در هنگام تقسیم میوز I تشکیل 23 ساختمان تترادی می دهند و چون هر تتراد (به دلیل متفاوت بودن آلل های کروموزوم های هومولوگ) دو نوع گامت می تواند تولید کند بنابر این سلول های انسانی با 46 کروموزوم توان تولید گامت را دارد.

3- تعداد کل ژنوتیپ ها برابر است با تعداد ژنوتیپ های هموزیگوت به علاوه تعداد ژنوتیپ های هتروزیگوت و با توجه به اینکه تعداد ژنوتیپ های هموزیگوت همیشه برابر تعداد آلل هاست.

کل ژنوتیپ ها = ژنوتیپ هتروزیگوت+ ژنوتیپ هموزیگوت

چون انسان موجودی دیپلوئید است و در هر فرد دو آلل وارد می شود چون الل های فرد هتروزیگوت با هم تفاوت دارند و ترتیب نوشتن آنها هم فرق می کند. تعداد کل ژنوتیپ هتروزیگوت برابر است با ترکیب 2 از مقدار آلل های داده شده. به بیان دیگر از بین 5 نفر به چند طریق می توان کمیته های 2 نفری انتخاب کرد.

4- اگر در جمعیتی برای صفتی n آلل داشته باشیم تعداد کل ژنوتیپ های موجود برابر است با اگر بین آلل ها رابطه غالب و مغلوبی وجود نداشته باشد تعداد کل فنوتیپ ها برابر است با تعداد کل ژنوتیپ ها.

5- اگر تعداد کل آلل ها را بدهند چون آلل ها با ژنوتیپ هموزیگوت برابر است و با توجه به فرمول می توانیم تعداد کل ژنوتیپ ها را مشخص کنیم و با کم کردن از هموزیگوت ها هتروزیگوت ها را بدست آوریم. برای درک بهتر به مثال توجه کنید: اگر 4 آلل داشته باشیم تعداد کل ژنوتیپ ها برابر است با و اگر تعداد آلل ها(که برابر است با هموزیگوت ها) را از تعداد کل کم کنیم هتروزیگوت ها را می توانیم بدست آوریم:

6=4-10

6- اگر در یک شجره نامه فرد ناقل مشاهده شود بنابر این صفت مورد بحث مغلوب است(که در این صورت باید مشخص شود که اتوزومی است یا جنسی). از پدر و مادری که به ظاهر سالم هستند فرزندی که مبتلا به بیماری وابسته به جنس مغلوب است(کور رنگی، هموفیلی، دیستروفی عضلانی و ...) متولد شود این فرزند حتما پسر خواهد بود(یعنی از نوع مذکر و پسر ها هم نیمی سالم و نیمی بیمار خواهند بود) چرا که فرزند دختر باید هر دو کروموزوم x مبتلا را دریافت کند. در این شجره نامه پدر و مادر به ظاهر سالم بوده اند و چون فردی مبتلا به بیماری وابسته به جنس مغلوب به دنیا آمده پس پدر حتما سالم و مادر هم ناقل بوده است در مورد کور رنگی می توانیم این ژنوتیپ ها را برای پدر:XY و این ژنوتیپ را برای مادر متصور شویم:. در بیماری کور رنگی (و کلا بیماریهای وابسته به جنس مغلوب) پسر یا بیمار است یا کاملا سالم ولی دختر به علت داشتن دو کروموزوم XX میتواند ژنوتیپ های سالم XX و ناقل و بیمار را داشته باشد.

7- گروه های خونی: Rh خون توسط دو الل مشخص می شود، افرادی که Rh+ دارند میتوانند دو نوع ژنوتیپ داشته باشند: RR ، Rr و افرادی که Rh- دارند دارای ژنوتیپ rr هستند در واقع Rh سه نوع ژنوتیپ دارد که در دو نوع فنوتیپ خودش را نشان می دهد که عبارتند از: RR , Rr , rr و گروه های خونی A,B, O گروه های خونی دارای 6 نوع ژنوتیپ هستند که در 4 فنوتیپ خود را نشان می دهند.

18=6 نوع ژنوتیپ گروه خونی ×3 نوع ژنوتیپ Rh

8= 4 نوع فنوتیپ گروه خونی× 2 نوع فنوتیپ Rh

8- افرادی که صفت مغلوب را نشان می دهند دارای دو آلل مغلوب هستند که فراوانی هر یک از آنها برابر است. aa=

9- گروه خونی A+ با شرط هتروزیگوت بودن می شود: و هموزیگوت= فرد هتروزیگوت توانایی تولید چهار نوع گامت را داراست. اگر موجودی دارای دو جفت کروموزوم باشد با آلل های مختلف (دو جفت کروموزوم یعنی چهار کروموزوم) هر جفت توانایی تولید دو گامت را داراست و در کل چهار نوع گامت تولید می شود.

10- از آمیزش دو خوکچه ی هندی سیاه هتروزیگوت Bb با هم Bb×Bb روابط زیر را خواهیم داشت:

(B+b)( B+b)= BB+Bb+bb

با توجه به روابط بالا ژنوتیپ ها هتروزیگوتBb و =×هم هموزیگوت هستند. اگر روابط غالب و مغلوبی وجود داشته باشد آلل غالب با حرف بزرگ نمایش داده می شود.

11- ژنوتیپ ها گروه خونی B+ =,, , و همین طور سایر گروه ها را میتوان نوشت...البته گروه خونی O- به این صورت است:iirr

12- گاهی گروه های خونی را با ژنوتیپ بیمار یها با هم می نویسند برای مثال: فردی که هموفیل است و گروه خونی A+ دارد و برای این صفات هتروزیگوت است می شود: کور رنگی(دالتونیسم) را با نماد c و هموفیل را با نماد h نشان دادیم و چون هتروزیگوت است قادر به تولید حداکثر گامت هاست و 8 نوع گامت می تواند تولید کند(8=2×2×2).

13- پدری که هموفیل است ژنوتیپ آن به این صورت خواهد بود: و ژنوتیپ مادر سالم و هموزیگوتxx است فرزندان این زوج هیچ کدام بیمار نخواهد بود ولی نصف دختران ناقل خواهند شد! به این صورت که:

× xx=(+y)(x)= +xy

14- در بیماری کم خونی داسی شکل با توجه به اتوزومی بودن و مغلوب بودن بیماری ، ژنوتیپ ها اینچنین هستند: (SS,Ss,ss) اگر پدر و مادر سالم و هتروزیگوت باشند بنابراین داریم Ss×Ss

15- در بیمار های اتوزومی مغلوب هیچ گاه نمی توان انتظار داشت از پدر و مادری بیمار فرزندانی سالم یا ناقل بوجود آیند چون در بیمار های اتوزومی فرد بیمار هموزیگوت است و افراد همزیگوت بیمار نمی توانند افراد هموزیگوت سالم یا هتروزیگوت ناقل بوجود آورند چون تنها آلل هایی که بوجود می آید الل های مغلوب است! در بیماری های اتوزومی مغلوب اگر فرد بیمار از پدر و مادر سالم(به ظاهر) بدنیا بیایید پدرو مادر در واقع هر دو ناقل بوده اند((Pp و از آمیزش آنها Pp×Pp چنین نسبت هایی را می توان انتظار داشت: و اگر بخواهیم نسبت دختر ها و پسر ها را بدست آوریم چون این بیماریها اتوزومی هستند و جنسی نیستند باید هر نسبت را در ضرب کرد.

16- در بیماری کور رنگی xx زن سالم و زن ناقل ولی به ظاهر سالم است و زنی مبتلاست و در واقع سه نوع ژنوتیپ داریم که در دو نوع فنوتیپ خود را نشان می دهد.

اگر در شجره نامه پدر و مادر سالم باشند و فرزندانی بیمار وجود داشته باشد آن بیماری مغلوب است چون در صفات وابسته به جنس دختر مبتلا حتما پدری بیمار داشته...



نوع مطلب : زیست شناسی2 

درسنامه فصل هفتم

تاریخ:جمعه 12 اسفند 1390-10:28 ق.ظ

درسنامه فصل 7

یاد گیری فصل ششم برای این فصل الزامی است!

1-     تقسیم میوز باعث تولید گامت می شود (گامت سلولی هاپلوئید است که باعث تنوع ژنتیکی و همچنین عدد کروموزومی از نسلی به نسل دیگر افزایش نیابد).

2-      برای تقسیم میوز فقط یکبار همانند سازی DNAانجام می شود که در مرحله S اینترفاز است.

3-     میوز خود شامل دو مرحله است، میوزI و میوزII که در پایان هر مرحله عمل سیتوکینز اتفاق می افتد یعنی در مجموع دوبار سیتوپلاسم تقسیم می شود.

4-      تشکیل تتراد از ویژگی های پروفاز میوز I است و کروموزوم های همتا در آنافاز I از هم جدا می شوند(بدلیل وجود ساختار تتراد) و در آنافاز که سومین مرحله است و درمیوزII کروماتید های خواهری از هم جدا می شوند در واقع تفاوت بین این دو مرحله است.

5-     سلولی دیپلوئید که 44 کروموزوم دارد با تقسیم میوز چهار گامت بوجود می آورد که هر گامت 22 کروموزوم دارد این چهار گامت دو به دو با هم یکسان هستند و در واقع دو نوع گامت هاپلوئید بوجود می آید.

6-     تعداد نواری های پلی نوکلئوتیدی DNA  دو برابر تعداد کروموزوم هاست.

7-     اسپرم و تخمک در هر جانوری دارای n کروموزوم است به این معنا که یک سری کروموزوم دارد( کروموزوم ها دو کروماتیدی نیستند) .

8-     نحوه ترتیب تتراد ها روی دوک متافازی از رابطه 2 به توان  n-1 بدست می آید که به جای  n  عدد هاپلوئیدی را قرار می دهیم برای مثال اگر سلولی در حال دیپلوئیدی (2n ) 8 کروموزوم داشته باشد که در این صورت عدد هاپلوئیدی که برابر 4 می شود را در رابطه قرار می دهیم 4-1=3 و عدد 2 را به توان سه می رسانیم که می شود 8 که این سلول 8 نوع آرایش متافازی را میتواند داشته باشد.

9-     برای بدست آوردن تعداد نوارهای پلی نوکلئوتیدی تعداد کروموزوم های در حالت دیپلوئیدی را در عدد 4 ضربی می کنیم(یک کروموزوم دو کروماتیدی چهار نوار پلی نوکلئوتیدی دارد و یا یک کروماتید از دو نوار تشکیل شده) .

10- در آنافاز میوزII دو کروماتید از محل سانترومر از هم جدا می شوند مشابه آنچه در آنافاز میتوز انجام می شود(میتوز ~میوز(II . ویژگی عمده تقسیم میوز جفت شدن طولی کروموزوم های همتا در پروفاز میوزI می باشد(تتراد ها) و تولید گامت است.

11-  میوز فقط در سلول های دیپلوئید انجام می شود و سلول هایی هاپلوئید ایجاد می کند اما میتوز هم در سلول های هاپلوئید و هم در سلولی های دیپلوئید انجام می شود و سلولی که در نهایت بوجود می آید از نظر ژنتیکی مشابه سلول والد است.

12- سلول هایی که اسپرم و تخمک تولید می کنند 2nهستند و با تقسیم میوز گامت های هاپلوئید ایجاد می کنند(گامت ها همیشه هاپلوئید هستند).

13- در تخمک سازی در پایان میوز I  دو سلول حاصل می شود که از نظر مواد وراثتی یکسان ولی از نظر مقدار سیتوپلاسم متفاوت هستند.

14- تخمک نابالغ و اولین گویچه قطبی در آخرین مرحله میوزI بوجود می آیند و میوز II را انجام می دهند و سرانجام تخمک تمایز نیافته و دومین گویچه قطبی را بوجود می آورند.

15-  با توجه به خاصیت تقسیم میوز: تخمک نابالغ و اولین گویچه قطبی دارای کروموزوم های دو کروماتیدی هستند اما تخمک نابالغ و دومین گویچه دارای کروموزوم هایی تک کروماتیدی هستند. سلول های حاصل از اولین تقسیم میوزی ضمن اسپرماتوژنز اسپرم های نابالغ نام دارند و در مرحله ی بعدی میوزتبدیل به اسپرم های تمایز نیافته و سپس به اسپرم تبدیل می شوند. نتیجه تقسیمات سلول های زاینده ی اسپرم و سلول های زاینده ی تخمک در جریان گامت زایی به ترتیب 4 اسپرم فعال و 1 تخمک است.(ساختار اسپرم و تخمک و چرخه های آن در فصل 11 بررسی خواهد شد) مقایسه مراحل مختلف میوز بین تخمک و اسپرم از نظر مضاعف بودن و یا تک کروماتیدی بودن مهم است!برای مثال ممکن است اولین گویچه قطبی با اسپرم تمایز یافته مقایسه شود و یا حالت های کروموزوم ها( همتا بودن، تک کروماتیدی بودن، مضاعف بودن و مقدار DNA و ...) بین مراحل میوز حتی با میتوز.

16- برای مثال: اگر در تخمک تمایز نیافته 7 کروموزوم غیر جنسی وجود داشته باشد در تخمک نابالغ چند کروموزوم جنسی و غیر جنسی وجود دارد؟ج- تخمک نابالغ هم 7 کروموزوم خواهد داشت و همچنین یک کروموزوم جنسی که در مجموع می شود 8 کروموزوم... .

17- کاریوتیپ تصویری است که کروموزوم های در حال تقسمیم بر حسب اندازه ردیف شده اند.  در کاریوتیپ هسته سلول انسانی کروموزوم ها در 7 گروه غیر جنسی و یک گروه جنسی و در مجموع هشت گروه تقسیم بندی می شوند. بزرگترین کروموزوم ها در گروه اول قرار می گیرد و در اخرین گروه هم کوچکترین کروموزوم ها احتمال ایجاد جهش درکروموزوم های بزرگتر بیشتر از کروموزوم های کوچک است.

18- افراد مبتلا به نشانگان داون(تری زومی 21)، کروموزوم 21 اضافی دارند و فرد بیمار 45 کروموزوم اتوزومی دارد(غیر جنسی) و دو کروموزوم جنسی. احتمال تولد فرزندان مبتلا به این نشانگان با افزایش سن مادر نسبت مستقیم دارد و احتمال آن بیشتر می شود. و کروموزوم های همتا در مرحله آنافاز I  از هم جدا می شوند.

19- تولید مثل غیر جنسی: فرزندان کاملا شبیه والدین هستند- فقط یک والد شرکت دارد- در بسیاری از یوکاریوت ها نیز دیده می شود و مخصوص پریکاریوت ها نیست و ممکن است جاندارانی هاپلوئیدی یا دیپلوئیدی بوجود آورند فردی که به طریق غیر جنسی بوجود می آید یک کلون است.

20- بکر زایی نوعی تولید مثل است که در آن فرد از تخمک لقاح نیافته رشد و نمو می یابد و در واقع نوعی تولید مثل جنسی است و فرزندان حاصل کاملا شبیه مادر هستند و در جاندارانی مانند بعضی از ماهی ها سوسمار ها و قورباغه ها، زنبور عسل ماده(فقط تولید زنبور عسل نر می کند) و قاصدک ها دیده می شود.

21- در چرحه زندگی هاپلوئیدی گامت ها با روش همجوشی در هم الحاق می شوند و در چرخه دیپلوئیدی از طریق لقاح.

22- چرخه زندگی انسان دیپلوئیدی است.



نوع مطلب : زیست شناسی2 

درسنامه فصل ششم

تاریخ:جمعه 12 اسفند 1390-10:27 ق.ظ

فصل ششم کروموزوم ها و میتوز

 1- ماده ی ژنتیک در تک سلولی ها و پر سلولی ها DNA می باشد. DNA باکتری مولکول بسته یا حلقوی (دو انتهای آن آزاد نیست) است که به غشای پلاسمایی متصل است. تقسیم دو تایی نوعی تولید مثل غیر جنسی است که به تولید زاده های یکسان می انجامد. در تولید مثل غیر جنسی فقط یک والد شرکت دارد.

2- تقسیم دوتایی در باکتری ها: پس از همانند سازی DNA با اضافه شدن غشای سلولی جدید به نقطه ای از غشا که بین دو مولکول DNA قرار دارد انجام می گیرد و غشا به سمت داخل فرو می رود و هم زمان با آن دیواره ی سلولی تشکیل می شود به این ترتیب دو سلول تشکیل می شود که یکی از دو نسخه ی DNA را دارد.

3- در سلول های یوکاریوتی بخش عمده ی DNA در درون هسته وجود دارد اما در دو اندامک سیتوپلاسمی، میتوکندری و کلروپلاست نیز DNA وجود دارد که حلقوی است. دو کروماتید در محلی به نام سانترومر به هم متصل می شوند که به آنها کروماتید های خواهری گفته می شود که در واقع یکی از این دو به تازگی از روی کروماتید دیگر همانند سازی شده. کروموزوم های تک کروماتیدی(هاپلوئید) را با علامت n و دو کروماتیدی (دیپلوئید) را با علامت 2n نشان می دهند. کروماتید های خواهری در محل سانترومر به هم متصل می مانند تا اینکه در مراحل تقسیم سلولی (در میتوز در مرحله آنافاز و در میوز در مرحله آنافاز میوز 2 )

4- برای همانند سازی DNA لازم است تا این مولکول ها فشرده شوند، این فشرده شدن بوسیله ی گروهی از پروتئین ها به نام هیستون ها انجام می شود که DNA در مناطقی دو دور به دور هشت مولکول هیستون می پیچد. به این ترتیب ساختاری را پدید می آورد که نوکلئوزوم نام دارد. یک مثال: اگر در قسمتی از مولکول DNA  که شامل 96000  مولکول هیستون است، چند ساختار نوکلئوزوم وجود دارد؟12000=8÷96000

5- حاصل لقاح اسپرم(n کروموزوم یعنی هاپلوئید و دارای 23 کروموزوم تک کروماتیدی است) و تخمک (n کروموزوم ، هاپلوئید و دارای 23 کروموزوم تک کروماتیدی است ) که سلول تخم یا زیگوت (2n و دیپلوئید است که 46 کروموزوم دارد) بوجود می آید

6- تعداد کروموزوم های جاندارانی که در کتاب ذکر شده مهم است مهمترین آنها: شامپانزه و آلو و سیب زمینی که 48 کروموزوم دارند و انسان 46 و قارچ پنیسیلیوم (یوکاریوت است) فقط یک جفت کروموزوم دارد و...

7- تعیین جنسیت در پرندگان ، پروانه ها و بید ها توسط نوع جاندارماده صورت می گیرد. تعین جنسیت در ملخ و انسان بر عهده ی(کروموزوم ) نوع نر است. « پرندگان ، پروانه ها ، بیدها کروموزوم های نوع ماده بصورت ZW نمایش داده می شود و نر ها بصورت ZZ .

8- در ملخ کروموزوم های جنس ماده بصورت XX (شبیه ماده در انسان) و نوع نر هم بصورت XO است.

9- در انسان کروموزوم های جنس ماده بصورتXX و نوع نر بصورت XY است.(دانستن نوع کروموزوم ها در محاسبات بیماری ها و یا صفات وابسته به جنس در این نوع جانداران برای فصول آینده ضروریست)  

10- انواع جهش ها: مضاعف شدن، کروموزوم های همتا حضور دارند و در این نوع جهش کروموزوم از بعضی از ژن ها دو نسخه دارد. در جهش جابجایی: ژن جدا شده(شکسته شده) به کروموزوم غیر همتا متصل می شود. در جهش حذفی قطعه ای از کروموزوم که شکسته شده کاملا از آن جدا می شود و سلول جدید بعد از تقسیم به علت نداشتن بعضی از ژن ها ممکن است از بین برود.

11- چرخه ی سلولی شامل چند مرحله است. که عبارتند از G1 و  S و G2 و میتوز است. اینتر فاز شامل سه مرحله ابتدایی رشد سلول است که عبارتند از G1 و  S و G2 و در واقع از پایان یک تقسیم تا آغاز یک تقسیم دیگر است.

 12- مرحله ی G1 : سلول در این مرحله از چرخه ی سلولی رشد می کند و بزرگ می شود و رشد کردن سلول مستلزم پروتئین سازی بیشتر و در نتیجه میزان ساخته شدن mRNA بیشتر است و این مرحله فاصله ی زمانی بین پایان میتوز و آغاز همانند سازی( مرحله S ) است.

13- (سنتز S): در این مرحله همانند سازی DNA انجام می شود بنابر این در پایان این مرحله هر کروموزوم از دو کروماتید یکسان که در محل سانترومر به هم متصل هستند تشکیل شده است ولی کروماتید ها در این مرحله هنوز فشردگی و تراکم لازم را پیدا نکرده اند. دو کروماتید هر کروموزوم که در محل سانترومر به هم متصل هستند دارای ژن هایی یکسان هستند و در حقیقت یک کروماتید همانند سازی شده ی کروماتید دیگر است.

G2 : در این مرحله تمهیدات لازم برای تقسیم سلول فراهم می شود برای مثال اندامک های مختلف همانند سازی می کنند مانند میتوکندری در سلول های جانوری و کلروپلاست در سلول های گیاهی و همچنین سانتریول(رشته های دوک را می سازد) و ...دو برابر می شوند.

14- میتوز: مراحل میتوز عبارتند از: پروفاز ، متافاز ، آنافاز ، تلوفاز.

15- در مرحله پروفاز: رشته های دراز و در هم تنیده ی کروماتینی به تدریج کوتاه و ضخیم می شوند و کروموزوم ها که همانند سازی کرده اند (S ) قابل رویت می شوند، پوشش هسته ناپدید و با دور شدن سانتریول ها که در این مرحله دو جفت هستند رشته های دوک تشکیل می شود.(به طور مختصر: پوشش هسته ناپدید، کروموزوم ها ضخیم، رشته های دوک تشکیل می شوند.)

متافاز: در این مرحله کروموزوم ها به سمت وسط سلول حرکت می کنند و در سطح استوایی سلول ردیف می شوند. در این مرحله رشته های دوک از یک سمت به سانترومر کروموزوم ها و همچنین از سوی دیگر به سانتریول ها متصل اند. در این مرحله کروموزوم ها کوتاه ترین و قطور ترین ضخامت و حداکثر فشردگی را دارند.

آنافاز: در این مرحله کروماتید ها از محل سانترومر از هم جدا می شوند و با کوتاه شدن رشته های دوک به سوی قطبین سلول حرکت می کنند.

تلوفاز: پوشش هسته تشکیل می شود.

16- سیتوکینز: فرآیندی است که در آن سیتوپلاسم سلول تقسیم می شود و معمولا بعد از تقسیم هسته بوقوع می پیوندد ولی در بعضی از سلول ها سیتوکینز انجام نمی شود در نتیجه ی آن و با تکرار چرخه، ساختار های چند هسته ای بوجود می آید مانند سلول های ماهیچه ای مخطّط (ارادی) پس از مراحل جنینی بنابراین میزان کروماتین در این نوع سلول ها بسیار بیشتر از سایر سلول ها خواهد بود.  

17- تقسیم سلول باید کنترل شود به همین منظور بین مراحل مختلف رشد سلولی نقاط وارسی check point وجود دارد که این نقاط در بین مراحل G1 به S وجود دارد و بین G2 به میتوز هم وجود دارد و همچنین میتوز به سیتوکینز. سرطان تقسیم و رشد غیر عادی سلول هاست، سلول های سرطانی بدن توجه به مکانیسم های کنترل کنند سلامت بدن تقسیم می شوند بعضی از جهش ها سبب تولید بیش از حد مولکول های محرک رشد و تقسیم سلول ها می شوند و از این طریق سلول ها سرطانی می شوند. اغلب سلول ها 90%  زندگی خود را در مرحله ی اینترفاز و 10%  بقیه را در مرحله ی میتوز و سیتوکینز می گذرانند.

18- سلول های جانوران معمولا یک جفت سانتریول دارند که در نزدیکی هسته قرار دارد. هر سانتریول شامل یک جسم کوچک استوانه ای شکل است. دو سانتریول سلول با زاویه 90 درجه نسبت به یکدیگر قرار دارند یکی عمودی و دیگری افقی. طی مرحله G2 که در آن اندامک ها همانند سازی می شوند، سانتریول ها هم که یک جفت هستند همانند سازی می کنند و در نتیجه سلول به هنگام ورود به مرحله میتوز دارای دو جفت سانتریول است یعنی چهار سانتریول. بعد از ورود به مرحله ی میتوز جفت سانتریول ها شروع به دور شدن از هم می کنند و هر یک از جفت سانتریول ها به سوی یکی از دو قطب سلول حرکت می کنند و از جفت سانتریول دیگر دور می شود. هر سانتریول از دو استوانه عمود بر هم تشکیل شده و هر استوانه خود شامل 9 دسته ی سه تایی میکروتوبول بکار رفته (میکروتوبول ها ساختاری پروتئینی دارند) و در مجموع یک سانتریول از 27 میکروتوبول تشکیل شده و در نتیجه یک سلول قبل از مرحله ی G2 54 میکروتوبول دارد.

19- در سلول های گیاهی که دیواره سخت دارند سیتوپلاسم به روشی دیگر تقسیم می شود. در سلول های گیاهی ویزیکول هایی که توسط دستگاه گلژی ساخته می شوند در میانه ی سلول به یکدیگر می پیوندند و صفحه ای را پدید می آورند که در واقع دیواره ی سلولی است که توسط غشا احاطه شده. در سلول های جانوری و سلول هایی که دیواره ی سلولی ندارند کمربندی از رشته های پروتئینی در میانه ی سلول ایجاد می شود که با تنگ شدن آن سلول به دو نیم تقسیم می شود. در سلول های گیاهان عالی سانتریول وجود ندارد اما رشته های دوک تشکیل می شوند و سانتریول در گامت های نر خزه ها و سرخس ها وجود دارد.

مقدار DNA در G1 برابر 2n و در پروفاز و متافاز 4n می باشد و در مرحله آنافاز مجددا به 2n تقلیل می یابد. در انتهای مرحله آنافاز در هر سوی سلول 2n کروموزوم وجود دارد. سلول های عصبی فاقد قدرت تقسیم هستند.



نوع مطلب : زیست شناسی2 

درسنامه فصل پنجم

تاریخ:جمعه 12 اسفند 1390-10:25 ق.ظ

فصل 5 مواد وراثتی

1-   عامل اصلی بیماری سینه پهلو نوعی باکتری است به نام استرپتو کوکوس نومونیا (استرپتو یعنی ساختار های رشته مانند بوجود می آورند و کوکوس هم به معنای آن است که این باکتری کروی شکل است)

2-     باکتری ها از نظر شکل دیواره سلولی در سه گروه قرار می گیرند: کوکوس ها که کروی هستند ، باسیل ها که میله ای هستند ، اسپریل ها که مارپیچی هستند.

3-      باکتری استرپتو کوکوس نومونیا (سویه کپسول دار) کپسولی از جنس پلی ساکارید دارد که باعث حفاظت باکتری در برابر دستگاه دفاعی بدن می شود و بیماری زا است در حالی که باکتری بدون کپسول بیماری زا نیست.

4-      آزمایش گریفیت مشخص کرد که اگر باکتری های بدون کپسول زنده را به همراه باکتری های کپسول دار مرده به موش ها تزریق کند باکتری های بدون کپسول ، کپسول دار می شوند که این حقیقت حاکی از انجام ترانسفورماسیون است.

5-      نوکلئاز آنزیمی است که باعث تخریب ماده ی ژنتیکی می شود و هنگامی که دیوری و همکارانش از نوکلئاز استفاده کردند مشاهده کردند که ترانسفورماسیون انجام نشد در نتیجه مشخص شد که  DNA مسئول ترانسفورماسیون و ماده ی سازنده ی ژن هاست! علت کپسول دار شدن باکتری ها در آزمایش گریفیت ورود ژن کپسول باکتری به باکتری بدون کپسول زنده است.

6-     انواع نوکلئیک اسید ها:(DNA , RNA) از واحد های  نوکلئوتید ساخته شده اند

7-      نوکلئوتیدهم خود شامل یک باز آلی و یک قند پنج کربنی(ریبوزC5H10O5 یا دئو اکسی ریبوزC5H10O4) و یک یا دو یا سه گروه فسفات است.

8-     باز های آلی: آدنینA ، گوانین G ، تیمین T و سیتوزین C و در RNA به جای تیمین باز یوراسیل U وجود دارد.

9-      ربیوز یک قند پنج کربنی و مونوساکارید است و فرمول ساختمانی آن که در RNA حضور دارد عبارت است از C5H10O5 و دئوکسی ریبوزC5H10O4 که فقط یک اکسیژن کمتر از ریبوز دارد و در ساختمان DNA حضور دارد.

10- در ساختمان مارپیچی DNA  دو ستون دیده می شود که این ستون ها از گروه های فسفات و قند دئوکسی ریبوز تشکیل شده است و این ستون ها بوسیله ی چهار نوع باز( جفت بازها)  به هم متصل می شوند.

11-  اگر ساختار DNA را شبیه نردبان در نظر بگیریم این نردبان ستون هایی دارد و پله هایی که دو ستون را به یکدیگر متصل نگه می دارد در درشت مولکول DNA  ستون ها قند و فسفات(با پیوند فسفو دی استر یا کوالانسی) است و پله ها ، باز هایی که با پیوند هیدروژنی با هم جفت شده اند.

12-  در ساختار DNA در مقابل باز آدنین A همیشه باز تیمینT  قرار می گیرد(فقط در DNA )  و در مقابل باز گوانین G  هم در DNA و هم در RNA همیشه باز سیتوزین C قرار می گیرد.

13-  در بین نوکلوتید ها که در خزانه ی ژنی می توانند حضور داشته باشند پنج نوع نوکلوتید وجود دارد که فقط چهار نوع از آن می تواند در ساختار مولکول های DNA  و RNA  شرکت کنند.

1-     باز های C و T و U تک حلقه ای هستند که به آنها باز های پریمیدینی می گویند و در مقابل باز های دو حلقه ای عبارتند ازA و G که به این دو پورینی می گویند.

2-      در یک مولکول DNA به این علت که در مقابل یک باز تک حلقه ای یک باز دو حلقه ای قرار می گیرد تناسب قطر(2nm ( رشته همیشه حفظ می شود.

3-     قانون جفت شدن باز ها باعث می شود که همواره نسبت باز A آدنین با تیمین برابر و همچین نسبت G با C نیز برابر باشد(قانون چارگف) نسبت مولی را می توان این چنین بیان کرد:A+C=G+T  و یا A+G=T+C

8- فرمول برای محاسبه ی تعداد پیوند های فسفو دی استر; DNA مولکولی دو رشته ای است! بنابر این اگر تعداد جفت نوکلئوتید ها را داشته باشیم باید تعداد را در عدد 2 ضرب که عدد حاصل برابر است با تعداد کل نوکلئوتید ها که آنرا مساوی n قرار می دهیم و با استفاده از فرمول n-2 می توانیم تعداد پیوند های فسفو دی استر بین قند ها و گروه های فسفات را بدست آوریم. فرمول n-1 تعدادپیوند های فسفودی استر را در یک رشته محاسبه می کند.

9 - میزان اشتباه در همانند سازی در اثر عمل آنزیم DNA پلی مراز (ساختار پروتئینی دارد و واحد سازنده ی آن آمینو اسید است و در سیتوپلاسم سنتز می شود)  در حدود 10 به توان 9- می باشد یعنی احتمالا از هر یک میلیارد نوکلئوتید که در ساختمان DNA قرار می گیرد یک نوکلئوتید اشتباهی است.

10- سرعت همانند سازی در پروکاریوت ها(اندامک های غشا دارد ندارند و ...) بیشتر از یوکاریوت هاست.

11 -  باکتری ها دارای DNA حلقوی هستند معمولا 2 دوراهی همانند سازی ایجاد می کنند. این دو راهی در یک نقطه خاص بوجود می آیند و بتدریج دوراهی از هم دور می شوند تا در یک نقطه ، مقابل نقطه ی آغاز به هم برسند.

11- یوکاریوت ها دارای DNA خطی هستند که بسیار طویل است، از این رو همانند سازی در سلول های انسانی و سایر سلول های یوکاریوتی در نقاط مختلف انجام می شود برای مثال هر کروموزوم انسان همانند سازی را در صد نقطه و با هم شروع می کنند که طول هر ناحیه 100000  نوکلئوتید است.

12- هر چه اندازه مولکول DNA بیشتر باشد احتمال وقوع جهش در آن نیز بیشتر خواهد بود .

14-در انسان کروموزوم ها از بزرگ به کوچک شماره گذاری می شوند مثلا کروموزوم شماره یک بزرگترین و کروموزوم های 21 و 22 کوچکترین هستند.

15- در همانند سازی دو طرفی در پروکاریوت ها تنها یک نقطه آغاز همانند سازی وجود دارد.

16- به ازای هر نوکلئوتید یک گروه فسفات داریم.

17- آنزیم هیلیکاز با شکستن پیوند هیدروژنی موجود بین جفت بازهای مکمل باعث باز شدن دو رشته می شود.

1-     ATP  آدنوزین تری فسفات تفاوتی که با باز آدنین دارد در تعداد فسفات است.

2-      اگر تعداد قند های ریبوز و گروه های فسفات را داشته باشیم(نسبت این دو با هم برابر است) می توانیم نسبت باز های پورینی(A وG ) و پریمیدینی(C و T) را با تقسیم بر دو کردن بدست آوریم.

20- باز های مشترک بین RNA و DNA عبارتند از A وG وC .

21- نتیجه همانند سازی DNA یک زنجیره ی قدیمی و یک زنجیره ی جدید است که به هر یک از سلول های دختری می رسد.



نوع مطلب : زیست شناسی2 

درسنامه فصل چهارم

تاریخ:جمعه 12 اسفند 1390-10:23 ق.ظ

فصل چهارم هورمون ها و دستگاه درون ریز

1-     هورمون ها توسط سلول های خاصی و فقط در خون ترشح می شوند و در واقع نوعی پیک شیمایی چرا که عملکرد سلول های مقصد را تغییر می دهد.

2-     دستور هورمون هم به نوع هورمون بستگی دارد و هم به سلول هدف .

3-      موادی وجود دارند که بدون ورود به جریان خون بر روی سلول ها ی مجاور خود اثر می گذارند...این مواد هم به عنوان پیک شیمیایی عمل می کنند و بر عملکرد سلول هدف تاثیر می گذارند، اما معمولا به آنها هورمون گفته نمی شود..مانند انتقال دهنده های عصبی

4-      تفاوت انتقال دهنده های عصبی با هورمون ها در این است که عملکرد سریع و عمری کوتاه دارند در حالی که هورمون ها معمولا اثری کند تر و طولانی تر دارند.  انتقال دهند های عصبی از نورون ها (سلول های عصبی) تولید میشوند و بعد از عبور از سلول پیش سیناپسی و گذر از فضای سیناپسی به سلول پس سیناپسی می رسند و این در حالی است که هورمون ها از سلول های درون ریز و به درون مایع میان بافتی و سپس وارد جریان خون می شوند.

1-     هورمون سلول هدف را از روی گیرنده ی آن شناسایی می کند که گیرنده مولکولی است که بر روی غشا سلول و یا درون سلول(درون هسته یا سیتو پلاسم) قرار دارند و گیرنده از نظر شکل سه بعدی مکمل هورمون است.

2-     جنس گیرنده هورمون، پروتئینی است ولی جنس هورمون می تواند آمینو اسیدی و یا استروئیدی باشد.

3-     کار اصلی غدد درون ریز ترشح هورمون است

   9 -  اندامهای ترشح کننده هورمون : علاوه بر غدد درون ریز بعضی از اندام های بدن علاوه بر کار تخصصی خود ترشح هورمون را نیز بر به عنوان وظیفه ای فرعی انجام می دهند.نمونه ی این اندام ها: معده(علاوه بر گوارش غذا گاسترین هم ترشح می کند که وارد خون می شود) – روده باریک( در کنار گوارش غذا هورمون سکرتین هم ترشح می کند که وارد مویرگ های خونی می شود) -  کلیه (علاوه بر وظیفه دفع مواد هورمون های اپی نفرین و نورا اپی نفرین و همچنین آلدوسترون و کورتیزول را هم ترشح می کند) -  کبد و مغز و قلب نیز هورمون هایی را ترشح می کنند که در این اندام ها ترشح هورمون ها توسط گروهی از سلول های خاص به نام سلول های درون ریز انجام می شود.

 

10-  غده های برون ریز غده هایی هستند که مواد ترشحی خود را درون ساختار های لوله مانند به نام مجرا می ریزند و این مجرا ها به درون و یا بیرون از بدن راه دارند. مثال هایی از این غدد برون ریز: غده های عرقی ، غده های بزاقی ، غدد ترشح کننده ی آنزیم های گوارشی ، پروستات و سمینال ویزیکول و...

11- اندام هایی هستند که هم بخش درون ریز دارند و هم بخش برون ریز برای مثال: پانکراس اندامی است که هم قسمت درون ریز و هم برون ریز دارد. قسمت درون ریز آن هورمون های انسولین و گلوکاگون که وارد خون می شوند و مقدار قند خون را به ترتیب کاهش و افزایش می دهند و قسمت برون ریز آن آنزیم های گوارشی را وارد مجرایی مشترک بین پانکراس  و کبد (بعد از کیسه صفرا) می کند.

8- هورمون های آمینو اسیدی  از یک آمینو اسید تغییر شکل یافته یا تعدادی آمینو اسید که با هم پیوند پپتیدی تشکیل داده اند و به شکل پروتئین در آمده اند.هورمون های آمینو اسیدی: تحریک کنند ها مانند تحریک کننده ی رشد و تحریک کننده غده ی فوق کلیه – تحریک کننده ی تیروئیدی – هورمون های اکسی توسین – هورمون های LH و FSH – ضد ادراری ADH – لاکتوژن -  انسولین - گلوکاگون

9- هورمون های استروئیدی دارای ساختار لیپیدی هستند و از کلسترول ساخته می شوند. هورمون های استروئیدی عبارتند از: استروژن – پروژسترون – تستوسترون که هورمون های جنسی هستند و همچنین آلدوسترون و کورتیزول.

10- بخش قشری فوق کلیه هورمون های آلدوسترون و کورتیزول را ترشح می کند که استروئیدی هستند

11- هورمون آلدوسترون باعث باز جذب یون های سدیم از کلیه ها می شود، در نتیجه افزایش فشار خون را سبب می شود و همچنین آلدوسترون دفع سدیم به درون ادرار  را نیز کاهش می دهد تا فشار خون افزایش یابد. در مقابل باز جذب سدیم آلدوسترون باعث می شود کلیه دفع یون پتاسیم را به درون ادرار افزایش دهد در نتیجه مقدار پتاسیم خون کاهش می یابد. در مواقعی که مقدار آلدوسترون کم باشد پتاسیم خون زیاد می شود که این افزایش بر روی عصب و ماهیچه تاثیر گذاشته و برون ده قلب نیز کاهش می یابد و حتی ممکن است شخص با خطر مرگ مواجه شود...

12- هورمون کورتیزول: کورتیزول هورمونی استروئیدی است که از قشر فوق کلیه ترشح می شود و در پاسخ به موقعیت های تنش زا و روبرو شدن با خطر آزاد می شود. مقدار قند خون را افزایش می دهد و باعث می شود پروتئین ها برای مصرف شکسته شوند و همچنین باعث کاهش التهاب و ترمیم زخمها و التیام روحی هنگام مصیبت ها می شود. هر عاملی که به بدن آسیب بزند مانند ضربه ، جراحت ، عفونت ، سوختگی و ... باعث ترشح کورتیزول می شود.

13- هنگامی که هورمون پروتئینی به گیرنده ی خود در سطح غشا متصل می شود یک آنزیم غشایی به نام سیکلاز فعال می شود و در سمت داخل سلول باعث تبدیل ATP به AMP حلقوی می شود که در واقع پیک دومین است و AMP باعث فعال یا غیر فعال شدن یک آنزیم یا زنجیره ای از آنزیم ها می شود، یعنی ممکن است پیک دومین آنزیم نخست را فعال و آن آنزیم به نوبه ی خود آنزیم دوم را فعال کندو ...سرانجام فعالیت سلول هدف در اثر تغییر عملکرد آنزیم یا آنزیم هایی که ذکر شد تغییر می کند –

14- اگر مقدار هورمونی در بدن زیاد باشد بدن با مکانیسم خود تنظیمی منفی مقدار آنرا کم می کند و اگر میزان آن کم باشد مقدار آنرا افزایش می دهد. (در خود تنظیمی منفی مقدار زیاد هورمون باعث کاهش آن می شود و بر عکس) ولی در خود تنظیمی مثبت زیاد بودن مقدار هورمون باعث افزایش ترشح آن می شود.

 

 

14- دو غده ی هیپوتالاموس و هیپوفیز مرکز اصلی برای تنظیم ترشح  سایر غده های درون ریز هستند.

15- هیپوتالاموس مرکزی در مغز است که فعالیت های دستگاه عصبی و غدد درون ریز را هماهنگ می کند و نیز بسیاری از اعمال بدن مانند: دمای بدن ، فشار خون و احساسات را تنظیم می کند.

16- هیپوتالاموس  از قسمت های دیگر مغز ، اطلاعاتی در باره ی شرایط درونی و بیرونی بدن بدست آورد و سپس به پیام های عصبی و نیز به غلظت هورمون های خون پاسخ می دهد در واقع پاسخ هیپوتالاموس صادر کردن دستور هایی به غده ی هیپوفیز است این دستورات هم هورمون های آزاد کننده هستند که هر یک سبب می شود قسمت جلوی هیپوفیز(هیپوفیز پیشین) هورمونی را بسازد و آنرا ترشح کند برخی دیگر از هورمون های هیپوتالاموس مهار کنند هستند و باعث می شوند که هیپوفیز پیشین ترشح یکی از هورمون های خود را متوقف کند.

17-  هیپوفیز سه قسمت دارد:  پسین ، پیشین و میانی

18- قسمت پیشین هیپوفیز بیشترین هورمون ها را ترشح می کند.

19- سلول های عصبی هیپوتالاموس دارای اکسون هایی هستند که تا قسمت پشتی غده هیپوفیز(هیپوفیز پسین) ادامه می یابند. سلول های عصبی هیپوتالاموس(جسم سلولی آنها) دو هورمون می سازند که در هیپوفیز پسین(در پایانه اکسون ها) ذخیره می شوند تا در مواقع لزوم آزاد شوند. این دو هورمون که هیپوتالاموس آنها را می سازد عبارتند از:

الف-  اکسی توسین (سبب خروج شیر از غده های پستانی و نیز سبب انقباضات رحم در هنگام زایمان می شود)

ب-هورمون ضد ادراری ADH(سبب می شود در مواقع لزوم ادرار غلیظ شود و در نتیجه آب بدن حفظ شود) است.

بافت هدف هورمون ها

20-هورمون رشد بر تمام بافت ها اثر می گذارد,  و باعث تحریک ساخت پروتئین، استخوان و رشد و افزایش حجم ماهیچه (نه تقسیم آن) می شود.

21- هورمون LH بر تخمدان ها و بیضه ها تاثیر میگذارد و باعث تحریک تخمک گذاری در تخمدان ها و آزاد شدن هورمون های جنسی نر و ماده می شود.

22- اکسی توسین بافت هدفش غدد پستانی و دیواره ی رحم است.

23- هورمون آمینو اسیدی ضد ادراریADH بر روی کلیه تاثیر می گذارد و باعث غلیظ شدن ادرار می شود .

24- هورمون آلدسترون  بر روی کلیه اثر می گذارد و باز جذب سدیم و دفع پتاسیم را باعث می شود .

25- هورمون  پاراتیروئیدی  باز جذب کلسیم از ادرار را افزایش می دهد.

نکات هورمون ها ی تیروئیدی:

26-  وظیفه:این هورمون ها میزان سوخت و ساز بدن را تنظیم می کنند-

- رشد طبیعی مغز را باعث می شوند .

-    رشد استخوان ها و افزایش حجم ماهیچه ها را در دوران کودکی افزایش می دهند

-     بر اعمال تولید مثلی تاثیر دارند .

-     در افراد بزرگسال باعث هوشیاری می شوند.

-     بالا بودن میزان کلسیم در خون سبب تحریک ترشح هورمونی به نام کلسی تونین از غده تیروئید می شود که باعث رسوب کلسیم در بافت استخوانی می شود. از کلسیم در موارد مختلفی استفاده می شود از جمله انقباض ماهیچه ها( که در    در ماهیچه ذخیره می شود) و نیز برای ترشح بعضی از مواد از سلول.

-    هورمون های تیروئیدی از افزودن ید به آمینو اسید تیروزین ایجاد می شوند.

27- کم کاری تیروئید(هیپوتروئیدیسم) که در کودکان باعث کاهش رشد، عقب افتادگی ذهنی و یا هر دو را به همراه دارد و در افراد بالغ هیپوتروئیدیسم سبب کمبود انرژی ، خشکی پوست و افزایش وزن می شود.

28- پر کاری تیروئید(هیپر تروئیدیسم) سبب بیقراری ، اختلالات خواب ، افزایش تعداد ضربان قلب و کاهش وزن می شود. این تنش ها تا حدودی بوسیله ی کورتیزول مهار می شود که از بخش قشری فوق کلیه آزاد می شود مهار می شود.

29 - هورمون پاراتیروئید: باعث افزایش باز جذب کلسیم از روده(از طرق فعال کردن ویتامین D که باعث افزایش میزان کلسیم در خون می شود ، باز جذب آن از کلیه و تجزیه املاح کلسیم در استخوان و در نهایت باعث افزایش آن در خون می شود.

30- به غده ی تیروئید بزرگ گواتر گفته می شود که علت آن کمبود ید است. غده ی تیروئید در جلوی گلو قرار دارد و چهار غده ی پارا تیروئید هم در پشت غده ی تیروئید و چسبیده به آن قرار دارد.

31- در تنظیم کلسیم دو غده ی تیروئید(با کلسی تونین موجب کاهش کلسیم) و پارا تیروئید ( با پاراتورمون موجب افزایش کلسیم خون) این دو غده عکس هم عمل می کنند.

نکات هورمون های غدد فوق کلیوی:

 

32- قسمت مرکزی فوق کلیه  در مواقع فشار – روحی – جسمی مانند دستگاه هشدار دهنده عمل می کند و هورمون های ستیز و گریز را آزاد می کند و این هورمون ها عبارتند از اپی نفرین و نورا اپی نفرین.

توجه: دستگاه سمپاتیک نیز در مواقع تنش زا همین پاسخ را ایجاد می کند اما مدت اثر هورمون های  قسمت مرکزی طولانی تر است. این هورمون های ستیز و گریز باعث افزایش ضربان قلب ، افزایش فشار خون ، قند خون و افزایش جریان خون به قلب و شش ها می شود.

33- هورمون های بخش قشری فوق کلیه عبارتند از آلدوسترون و کورتیزول که در پاسخ دیر پا به فشار روحی – جسمی آزاد می شوند. مقدار زیاد کورتیزول سبب سرکوب سیستم ایمنی می شود و مقدار انرژی در دسترس بدن را افزایش می دهد. برای مثال کورتیزول باعث می شود مقدار گلوکز خون افزایش یابد و پروتئین ها برای مصرف شکسته شوند. اما آلدوسترون آزاد شده از بخش قشری فوق کلیه باز جذب سدیم افزایش – فشار خون افزایش و همچنین مقدار پتاسیم خون کاهش می یابد. محرک ترشح آلدوسترون افزایش مقدار K  پتاسیم است.

 

وچند نکته دیگر:

24- انسولین هورمونی است که از بخش درون ریز پانکراس آزاد می شود.

25- انسولین با افزایش تولید و تجمع گلیکوژن در کبد، قند خون را کاهش می یابد و همچنین باعث می شود جذب گلوکز توسط سلول های ماهیچه ای و تبدیل آن به گلیکوژن به عنوان یک منبع انرژی را افزایش می دهد.

26- انواع دیابت عبارتند از:

n      دیابت نوع یک بر اثر حمله دستگاه ایمنی بدن به جزایر لانگرهانس ایجاد می شود که نوعی بیماری خود ایمنی است.

n      دیابت نوع دو به دنبال چاقی و عدم تحرک ایجاد می شود و در نوع دو تعداد گیرنده های انسولین در سلول ها کم ولی مقدار انسولین خون طبیعی است.

25-  غده ی پینه آل به اندازه ی یک نخود در مغز است و ملاتونین ترشح می کند که در تنظیم ریتم های شبانه روزی ، نمو جنسی ، اختلالات خلقی  مانند افسردگی زمستانی نقش دارند.

26-    مهمترین هورمون تنظیم کننده ی قند خون انسولین و نقش گلوکاگون در افزایش میزان قند خون نسبت به سایر هورمون ها نقش موثرتر و بیشتری دارد.

27-    هورمون ها و عوامل افزایش دهنده ی قند خون عبارتند از: گلوکاگون – اپی نفرین (آدرنالین) –  نورا اپی نفرین ( نورا آدرنالین) – کورتیزول -  سیستم سمپاتیک .

28- انسولین و اپی نفرین عکس یکدیگر عمل می کنند.



نوع مطلب : زیست شناسی2 

درسنامه فصل سوم

تاریخ:جمعه 12 اسفند 1390-10:20 ق.ظ

 نکات

1-     گیرنده های حسی در واقع نورون های تمایز یافته ای هستند که محرک ها را شناسایی و تشخیص می دهند و اثر آنها را به پیام عصبی تبدیل می کنند.

2-     گیرنده ی درد: در همه ی بافت ها بجز مغز وجود دارد و در همه جانداران نیز وجود دارد و فراوانترین گیرنده است

3-      در جانوران گیرند های پوستی دندریت هایی هستند که توسط پوششی از بافت پیوندی احاطه شده اند.(حرکت پیام عصبی ابتدا از دندریت شروع و سپس به جسم سلولی و در انتها به اکسون و پایانه های انتهایی آن می رسد).

4-      انتهای گیرنده ی درد فاقد غلاف پیوندی است! که گیرنده ی درد توسط محرک هایی از قبیل: سرمای شدید ، گرمای شدید و ضربه و ...تحریک می شوند و در واقع این گیرنده ها هستند که نقش محافظتی دارند و انواع انعکاس ها(انعکاس نخاعی) پس از تحریک این گیرنده ایجاد می شوند.

5-     احساس درد در قشر خاکستری مغز تفسیر می شود و در واقع قشر خاکستری مغز محلی است که پیام های حسی که اعصاب حسی منتقل کرده اند تفسیر می شوند.

6-     گیرنده های مکانیکی: گیرنده های مکانیکی در برابر لمس ، فشار ، کشش و حرکت در ماهیچه ها واکنش نشان می دهند و دما بر روی این نوع گیرنده تاثیری ندارد.

7-      گیرنده های مکانیکی در دیواره برخی رگ های خونی وجود دارند که نسبت به فشار خون حساس اند.

8-      در میان گیرنده های پوست، گیرنده ی درد نسبت به سایر گیرنده ها سطحی تر است و گیرنده ی فشار در عمق بیشتری از پوست قرار دارد.

9-     مرکز اصلی تنظیم دمای بدن هیپوتالاموس است. دما گیرنده های دمایی را تحریک میکند که در درون بدن نسبت به دمای خون حساس هستند.

نکات چشم:

10- بینایی انسان نسبت به سایر حواس او کارآمد تر است.

11- لایه های کره چشم انسان از خارج به داخل عبارتند از:

الف-خارجی ترین لایه چشم صلبیه است که لایه ای محکم و سفید رنگ از بافت پیوندی است و در جلوی چشم شفاف می شود و قرنیه را بوجود می آورد که کار قرنیه همگرا کردن پرتوهای نور است.

      ب- لایه میانی کره چشم  مشیمیه نام دارد که رنگدانه دار و نازک است و دارای عروق خونی است و عنبیه را می سازد که بخش رنگی چشم است  و به علت داشتن ملانین نور را جذب و مانع از انعکاس آن می شود و عنبیه دارای ماهیچه هایی است که باعث تنگ و گشاد شدن سوراخ مردمک که در وسط عنبیه قرار دارد می شود, و دارای دو نوع ماهیچه است . که این عمل تحت تاثیر اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک(آرامش) هم صورت می گیرد.

       ج- داخلی ترین لایه چشم شبکیه است که بسیار نازک و شامل گیرنده های نوری و نورون هاست.

12-   دو نوع گیرنده نوری در شبکیه وجود دارد که عبارتند از:

 الف-  سلول های استوانه ای شبکیه در نور ضعیف فعالند.

ب-  سلول های مخروطی در نور زیادفعالند به دقت و تیز بینی فرد کمک می کند.

12- نقطه ای از شبکیه که در آن اعصاب بینایی از کره ی چشم خارج می شوند نقطه ی کور می گویند.

13-  فضای پشت عدسی چشم را ماده ای ژله ای و شفاف پر می کند به نام زجاجیه که باعث حفظ شکل کروی چشم می شود.

14-  فضای جلوی عدسی را ماده ای شفاف به نام زلالیه پر می کند و خود زلالیه بوسیله ی مویرگ ها ترشح می شود(به خارج از رگ منتقل می شود) و نقش آن تغذیه و اکسیژن رسانی به قرنیه(مربوط به صلبیه) و عنبیه(مربوط به مشیمیه)و عدسی است و همچنین جذب مواد دفعی آنها است.

15- تغییر قطر عدسی چشم با استفاده از ماهیچه های مژکی که به آن متصل هستند امکان پذیر است.

16-  وقتی به اشیا دور نگاه می کنیم قطر عدسی کم می شود و قطر عدسی به هنکام نگاه کردن به اشیا نزدیک قطور تر و بزرگ تر می شود.

17-  تغییر اندازه عدسی چشم به این جهت انجام می شود که تصویر در هر صورتی بر روی شبکیه قرار گیرد که همان عمل تطابق است. تغییر قطر عدسی به علت انقباض جسم مژگانی انجام می شود.

18 - بیمار های چشم:

19- در پیر چشمی عدسی چشم سفت و قدرت تطابق آن کاهش پیدا میکند

         20- با افزایش سن ممکن است عدسی چشم کدر شود و به تدریج بینایی کاهش یابد که این بیماری آب مروارید است.

     21- اگر کره ی چشم بیش از اندازه بزرگ شود تصویر اشیاء دور در جلوی شبکیه تشکیل می شود که در این صورت فرد توانایی دیدن اشیاء نزدیک را دارد و به همین دلیل به آن نزدیک بینی می گویند.

       22- اگر کره ی چشم بیش از اندازه کوچک شود تصویر اشیائ نزدیک در پشت شبکیه تشکیل می شود و چنین فردی تصویر اشیا دور را میتواند ببیند که به ان دور بین می گویند.

        23- در دوربینی چون چشم بیش از اندازه کوچک است و تصویر اشیاء نزدیک در پشت چشم تشکیل می شود برای قرار دادن تصویر بر روی شبیکه از عدسی محدب (همگرا)استفاده می شود تا فاصله ی کانونی کمتر شود.

          24- در نزدیک بینی اندازه چشم بیش از حد بزرگ است و تصویر اشیا دور در جلوی شبکیه تشکیل می شود به همین منظور از عدسی مقعر(واگرا) استفاده می شود تا فاصله ی کانونی افزایش یابد.

          25-در بیماری آستیگماتیسم سطح عدسی یا قرنیه انحنای یکنواختی ندارد و تصویر بر روی یک نقطه از شبکیه متمرکز نمی شود و در این نوع بیماری برای بهبود بینایی از عینک هایی استفاده می شود که عدم یکنواختی را جبران می کند...

         26-  تر تیب عبور نور از چشم: قرنیه – زلالیه – مردمک – عدسی – زجاجیه – شبکیه

           27- - نور وقتی از محیطی وارد محیطی با چگالی متفاوت می شود شکست پیدا می کند نور در مسیر خود تا شبکیه چهار بار شکست پیدا می کند: 1- نور از هوا وارد قرنیه می شود.2- از قرنیه وارد زلالیه می شود.3- از زلالیه وارد عدسی می شود.4- از عدسی وارد زجاجیه می شود.

 

نکات گوش:

 

1- استخوان گیجگاهی نقش محافظتی دارد برای مجرای شنوایی و گوش درونی و میانی...

2- گوش شامل سه بخش : الف- گوش بیرونی     ب- میانی   ج- درونی  است.

3- گوش بیرونی شامل: لاله گوش و مجرای گوش است که کار جمع آوری صدا و انتقال آن را به گوش بر عهده دارد...نقش موهای گوش تصفیه هواست...و همچنین غده های عرق تغییر شکل یافته درون مجرا ماده ای موم مانند ترشح می کنند که از ورود مواد خارجی به گوش جلوگیری می کنند..

4-شیپور استاش هوا را بین گوش درونی و حلق انتقال می دهد تا فشار در دو طرف پرده ی صماخ یکسان باشد.

1-                 گیرنده های شنوایی و بخش تعادلی گوش به ترتیب عبارتند از حلزون گوش و مجاری نیم دایره...پیام هایی که از گوش خارج می شوند به دو دسته تقسیم می شوند بخشی به لوب گیجگاهی به منظور تفسیر منتقل می شوند و دیگری که مر بوط به بخش تعادل گوش است به لوب    منتقل می شود. قسمتهایی از گوش که سلول های آنها مژک دارند : حلزون گوش که گیرنده های مکانیکی(سلول ها ی مژک دار) آن با ارتعاش مایع حاصل از ایجاد امواج صوتی، تحریک می شود و به منظور تفسیر به لوب گیجگاهی فرستاده می شوند و مجاری نیم دایره هم سلول های مژک دار دارد که بر اساس مقدار و جهت حرکت سر مایع حرکت می کند و پیام ها تولید می شوند ودر نهایت به مخچه  فرستاده می شوند.

2-     ترتیب استخوان های گوش میانی از طرف پرده ی صماخ به سمت داخل گوش و به سمت پرده ی بیضی : چکشی – سندانی – رکابی . نقش این استخوان ها تشدید ارتعاشاعت و منتقل کردن به پرده ی بیضی است.

چند نکته دیگر:

 

1-     نوک زبان بیشترین حساسیت را نسبت به مزه شیرینی دارد .

2-      قسمت عقبی زبان هم نسبت به مزه تلخی بیشترین حساسیت را دارد.

3-     گیرنده های شوری هم بیشتر در اطراف نوک زبان حضور دارند.

4-     با حل شدن مولکول های غذا در بزاق این مولکول ها به پروتئین های غشایی سلول گیرنده متصل می شود و در نتیجه این سلول ها پیام عصبی تولید می کنند و پیام عصبی به سوی مغز فرستاده می شود( از طریق اعصاب حسی).

5-      محل گیرنده ی بویایی در سقف حفره ی بینی قرار دارد. پردازش اطلاعات بینایی در لوب پس سری و در عقب جمجمه صورت می گیرد.

       6- حساس ترین گیرنده مربوط به شاخ جنس نر نوعی پروانه ابریشم است. ساده ترین گیرنده ی نوری در پلاناریا وجود دارد که چشم جامی شکل نام دارد. خرچنگ ها و اغلب حشرات چشم مرکب دارند که شمامل واحد هایی است که هر واحد مستقل خود دارای یک قرنیه و یک عدسی مجزا است که نور را بر روی تعدادی سلول گیرنده متمرکز می کند.



نوع مطلب : زیست شناسی2 



  • تعداد صفحات :2
  • 1  
  • 2  


Admin Logo
themebox Logo





Powered by WebGozar

asgharalijani
Image by Cool Text: Free Logos and Buttons - Create An Image Just Like This http://up.prozhe98.ir/up/prozhe98/Pictures/banner/spmb/240.gif

javahermarket

javahermarket

javahermarket

ایجاد خبرنامه ایمیلی

وب هکس

وب هکس

98love

پخش زنده حرم

javahermarket